بررسی اصول طراحی بهداشتی فضاها و چیدمان تجهیزات در کارخانه‌های صنایع غذایی: مروری روایتی ـ تحلیلی

بررسی اصول طراحی بهداشتی فضاها و چیدمان تجهیزات در کارخانه‌های صنایع غذایی: مروری روایتی ـ تحلیلی

سیدکامران یگانگی1 نرگس شمعدانی2

1) گروه مهندسی صنایع ، واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان ، ایران ،
2) گروه مهندسی صنایع غذایی ، واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان ، ایران ،

کد IOI مقاله : ACZE-ACADKK
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    طراحی بهداشتی فضاها و چیدمان تجهیزات در کارخانه‌های صنایع غذایی، در کنترل خطر آلودگی، تسهیل نظافت و پشتیبانی از جریان کارآمد تولید نقش دارد. هدف این مقاله، مرور و تحلیل اصولی است که باید در طراحی ساختمان، منطقه‌بندی بهداشتی، مسیر حرکت مواد و کارکنان و انتخاب و استقرار تجهیزات در نظر گرفته شوند. پژوهش به روش مرور روایتی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات علمی و اسناد فنی و بهداشتی، از جمله اصول عمومی بهداشت مواد غذایی کدکس و راهنمای طراحی بهداشتی کارخانه‌های صنایع غذایی، انجام شده است. یافته‌ها در سه محور سازمان‌دهی شدند: طراحی فضا و تأسیسات، تفکیک نواحی و مدیریت جریان‌ها، و قابلیت نظافت و نگهداری بهداشتی تجهیزات. جمع‌بندی منابع بر هماهنگی میان این محورها تأکید دارد؛ برای نمونه، دسترسی مناسب برای نظافت باید هم در طراحی فضا و هم در جانمایی و انتخاب تجهیزات لحاظ شود. همچنین، مسیر مواد خام، محصول فرآوری‌شده، کارکنان و پسماندها باید بر اساس فرایند و ارزیابی خطر طراحی شود. مقاله نتیجه می‌گیرد که الزامات بهداشتی باید از مراحل اولیه طراحی در کنار نیازهای تولید و بهره‌وری بررسی شوند. با توجه به ماهیت مروری پژوهش، این موارد چارچوبی برای تحلیل و تصمیم‌گیری‌اند و اثربخشی کمی آن‌ها در یک کارخانه مشخص اندازه‌گیری نشده است.

کلمات کلیدی : طراحی بهداشتی چیدمان تجهیزات آلودگی متقاطع منطقه‌بندی بهداشتی صنایع غذایی