بررسی تغییرات فصلی و مکانی شاخص‌های کیفیت خاک تحت سیستم‌های مختلف کشت در مزرعه تحقیقاتی بابلان دانشگاه محقق اردبیلی

بررسی تغییرات فصلی و مکانی شاخص‌های کیفیت خاک تحت سیستم‌های مختلف کشت در مزرعه تحقیقاتی بابلان دانشگاه محقق اردبیلی

سمیرا آزادی بریس1 علی اشرف سلطانی طولارود2 حسین شهاب آرخازلو3 زهرا کریم زاده4

1) کارشناسی ارشدگروه علوم و مهندسی خاک،دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی،دانشگاه محقق اردبیلی (مستخرج از پایان نامه)
2) دانشیارگروه علوم ومهندسی خاک،دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،
3) دانشیارگروه علوم ومهندسی خاک،دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،
4) دانش آموخته دکتری گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج،

کد IOI مقاله : ACZE-ACAGGC
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    ارزیابی کیفیت خاک برای مدیریت پایدار کشاورزی ضروری است، با این حال مطالعات کمی در مورد تغییرات همزمان زمانی و مکانی شاخص‌های کیفیت خاک، به ویژه در مناطق نیمه‌مرطوب شمال غرب ایران انجام شده است. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات فصلی و مکانی دو شاخص کیفیت خاک - شاخص پایداری (SI) و شاخص رتبه‌بندی تجمعی (CR) - تحت سه سیستم کشت (سیب‌زمینی، یونجه و جو) در مزرعه تحقیقاتی بابلان دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. نمونه‌برداری خاک از عمق ۳۰-۰ سانتی‌متری در ۳۹ نقطه و در چهار فصل انجام گرفت. تعداد ۱۶ ویژگی فیزیکی، شیمیایی و زیستی اندازه‌گیری گردید. شاخص‌های SI و CR محاسبه و تحلیل زمین‌آماری (کریجینگ) با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS انجام شد. نتایج نشان داد که سیستم کشت تأثیر معنی‌داری بر اکثر خصوصیات خاک داشت. کشت یونجه بالاترین مقادیر کربن آلی (۴/۱ درصد)، شاخص SI (۱۵/۱، کربن زیتوده میکروبی (۵۲۶ میلی‌گرم بر گرم) و نیتروژن زیتوده میکروبی (۴۴ میلی‌گرم بر گرم) را نشان داد، در حالی که کشت جو کمترین مقادیر را به خود اختصاص داد. شاخص CR پویایی فصلی قوی نشان داد و نقشه‌های کریجینگ ناهمگنی مکانی کیفیت خاک را آشکار ساختند. در نتیجه مشخص شد که کشت یونجه راهبردی مؤثر برای بهبود کیفیت و پایداری بلندمدت خاک است و تلفیق شاخص‌های SI و CR با نقشه‌برداری زمین‌آماری، چارچوبی قدرتمند برای مدیریت دقیق خاک ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : کیفیت خاک شاخص پایداری (si) رتبه‌بندی تجمعی (cr) کریجینگ سیستم کشت مزرعه بابلان