کوکسیدیوز تحت‌بالینی در مرغ گوشتی در ایران: پیامدهای اقتصادی، شاخص‌های تشخیصی و راهکارهای پیشگیری

لعیا شمسی¹

1) استادیار گروه پاتوبیولوژی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ACZE-ACZEKC
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    کوکسیدیوز یکی از مهمترین بیماری‌های انگلی صنعت طیور در سطح جهان است و هزینه سالانه آن برای صنعت مرغداری جهانی حدود ۱۰.۴ میلیارد پوند برآورد شده است. برخلاف شکل بالینی که با علائم آشکار همراه است، فرم تحت‌بالینی این بیماری اغلب بدون نشانه بارز باقی می‌ماند اما با کاهش وزن‌گیری، افزایش ضریب تبدیل غذایی (FCR) و افت راندمان تولید، بخش مهمی از بار اقتصادی بیماری را از طریق افت عملکرد گله‌های مرغ گوشتی ایجاد می‌کند. در ایران، مطالعات متعددی از مناطق مختلف کشور طی دو دهه اخیر شیوع نسبتاً بالای این فرم از بیماری را در مزارع صنعتی مرغ گوشتی گزارش کرده‌اند. این مقاله مروری با جست‌وجوی ساختاریافته در پایگاه‌های بین‌المللی و داخلی و بررسی مطالعات انجام‌شده در ایران از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶، به سه محور اصلی پرداخته است: (۱) پیامدهای اقتصادی کوکسیدیوز تحت‌بالینی و برآوردهای زیان مالی بومی، (۲) شاخص‌های تشخیصی مورد استفاده شامل شمارش اووسیست، امتیازدهی ضایعه، شاخص‌های عملکردی و روش‌های مولکولی، و (۳) راهکارهای پیشگیری و کنترل شامل داروهای آنتی‌کوکسیدیال، ترکیبات گیاهی، پروبیوتیک‌ها/سین‌بیوتیک‌ها و واکسن‌های زنده. یافته‌ها نشان می‌دهند با وجود کاهش حساسیت برخی جدایه‌های میدانی ایرانی Eimeria به داروهای متداول، نتایج امیدوار کننده‌ای از روشهای دیگر از جمله استفاده از فرمول های گیاهی بر پایه تانین/آرتیمیسینین و برنامه های واکسیناسیون وجود دارد.

کلمات کلیدی : کوکسیدیوز تحت‌بالینی eimeria مرغ گوشتی ایران شاخص تشخیصی پیشگیری