مازندران؛ سرزمین ظرفیت‌های مغفول: نقد الگوی مدیریت و برنامه‌ریزی توسعه بر پایه مزیت‌های کشاورزی استان

مازندران؛ سرزمین ظرفیت‌های مغفول: نقد الگوی مدیریت و برنامه‌ریزی توسعه بر پایه مزیت‌های کشاورزی استان

علیرضا مقدمی1

1) کارشناسی ارشد حقوق،دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری،مازندران،ایران فعال حوزه کشاورزی و مدیریت منابع استان مازندران

کد IOI مقاله : ACZE-ACZHKB
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    مازندران از استان‌های مهم کشور در تولید محصولات کشاورزی، باغی، دام و طیور و شیلات به شمار می‌رود و برخورداری از تنوع اقلیمی، منابع تولید، موقعیت جغرافیایی و دسترسی به بازارهای داخلی و خارجی، ظرفیت قابل‌توجهی برای ایجاد ارزش اقتصادی و اشتغال در این بخش فراهم می‌کند. با وجود این مزیت‌ها، مسئله اساسی را نمی‌توان صرفاً در میزان تولید محصولات کشاورزی خلاصه کرد؛ بلکه پرسش مهم‌تر، میزان موفقیت نظام مدیریت و برنامه‌ریزی استان در تبدیل ظرفیت‌های سرزمین به ارزش افزوده، درآمد پایدار، اشتغال مولد، صادرات رقابت‌پذیر، بهره‌وری منابع و تاب‌آوری اقتصادی و اقلیمی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل این مسئله، وضعیت کشاورزی و زنجیره‌های ارزش مرتبط با آن را در مازندران طی دوره ۱۳۹۹ تا آخرین داده معتبر و قابل دسترس در سال ۱۴۰۵ بررسی می‌کند. روش پژوهش، تحلیلی ـ اسنادی و مبتنی بر تحلیل ثانویه داده‌های آماری، اسناد رسمی، قوانین و برنامه‌های توسعه و یافته‌های مطالعات علمی داخلی و بین‌المللی است. در چارچوب تحلیلی پژوهش، «شکاف ظرفیت ـ عملکرد» به‌عنوان مفهوم محوری برای بررسی فاصله میان ظرفیت‌های قابل استناد استان و نتایج بالفعل در حوزه‌هایی مانند تولید، بهره‌وری آب و زمین، ارزش افزوده، صنایع تبدیلی، اشتغال، صادرات، فناوری و تاب‌آوری به کار گرفته می‌شود. تحلیل در عین توجه به محدودیت‌های داده‌ای، میان واقعیت‌های آماری، یافته‌های مطالعات پیشین، استنباط تحلیلی و پیشنهادهای سیاستی تفکیک قائل می‌شود و از نسبت‌دادن روابط علّی بدون شواهد کافی پرهیز می‌کند. بر این اساس، مقاله می‌کوشد به جای ارائه فهرستی از مسائل، سازوکارهای احتمالی شکل‌گیری شکاف میان ظرفیت و عملکرد را در پیوند با سیاست‌گذاری، زیرساخت، زنجیره ارزش، حکمرانی منابع، هماهنگی نهادی و کیفیت اجرا بررسی کند. در نهایت، چارچوبی برای «حکمرانی ظرفیت‌محور و زنجیره‌ارزش‌محور» و مجموعه‌ای از مطالبات اجرایی قابل سنجش ارائه می‌شود که می‌تواند مبنایی برای ارزیابی سالانه عملکرد و اصلاح جهت‌گیری‌های توسعه کشاورزی استان قرار گیرد.

کلمات کلیدی : مازندران توسعه کشاورزی شکاف ظرفیت ـ عملکرد حکمرانی ظرفیت‌محور زنجیره ارزش بهره‌وری منابع انگلیسی ش کن برای ارسال به همایش