کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص زود هنگام بیماری‌های قارچی گیاهان

کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص زود هنگام بیماری‌های قارچی گیاهان

زینب حقی1

1) دانش آموخته دکتری بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه شیراز، ایران-

کد IOI مقاله : ACZE-ACZKDA
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    تشخیص صحیح و به‌موقع بیماری‌های قارچی گیاهان، به‌ویژه بیماری‌های مهمی مانند زنگ‌ها، سفیدک‌های پودری و بیماری‌های پژمردگی فوزاریومی، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی و کاهش مصرف نهاده‌های شیمیایی ایفا می‌کند. روش‌های سنتی تشخیص این بیماری‌ها، عمدتاً بر پایه جداسازی در محیط‌های کشت و بررسی‌های میکروسکوپی و مولکولی (PCR) استوارند که علی‌رغم دقت بالا، فرآیندی زمان‌بر، هزینه‌بر و نیازمند نیروی متخصص هستند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری‌های هوش مصنوعی مانند تصویربرداری فراطیفی و چندطیفی همراه با الگوریتم‌های یادگیری ماشین راه‌حل امیدوارکننده‌ای برای این مسئله ارائه داده است و امکان شناسایی سریع و دقیق بیماری‌های گیاهی را فراهم می‌کند. بررسی مطالعات الگوریتم‌های یادگیری ماشین، شبکه‌های عصبی کانولوشنال، مدل‌های یادگیری عمیق و فناوری‌های تصویربرداری نشان می‌دهد تشخیص دقیق‌تری نسبت به روش‌های کلاسیک داشته‌اند؛ بااین‌حال، کارایی آن‌ها به عواملی نظیر کیفیت و تنوع داده‌ها، روش‌های پیش‌پردازش، شرایط تصویربرداری، عدم توازن داده‌ها و قابلیت تعمیم مدل در شرایط واقعی مزرعه وابسته است. توسعه مدل‌های سبک قابل استفاده بر روی پهبادها همچنین قابلیت ‌تفسیر و ارزیابی آن‌ها در شرایط واقعی مزرعه، از مهم‌ترین نیازهای پژوهشی این حوزه محسوب می‌شوند. این فناوری با شناسایی کانون‌های اولیه آلودگی، از همه‌گیری سریع بیماری‌ها جلوگیری کرده و با بهینه‌سازی مصرف قارچ‌کش‌ها، به کاهش خطر بروز مقاومت سیستمیک در قارچ‌های بیمارگر کمک می‌کند. در مجموع، هوش مصنوعی ظرفیت بالایی برای ارتقای سامانه‌های پایش هوشمند دارد و گامی مؤثر در تحقق کشاورزی هوشمند و توسعه پایدار محسوب می‌شود.

کلمات کلیدی : بیماری‌های قارچی تشخیص زودهنگام بیماری هوش مصنوعی یادگیری ماشین پایش هوشمند کشاورزی هوشمند