واکاوی پیامدهای اقتصادی کاستی‌های یکپارچگی نهادی در حکمرانی کلان‌شهری؛مطالعه موردی شهر تهران

واکاوی پیامدهای اقتصادی کاستی‌های یکپارچگی نهادی در حکمرانی کلان‌شهری؛مطالعه موردی شهر تهران

انسیه روستایی1

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت امور شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

کد IOI مقاله : ACZF-ACABKH
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(6icmba.ir)
چکیده :
    کلان‌شهر تهران را مجموعه‌ای از نهادها اداره می‌کنند که بودجه، سلسله‌مراتب و مأموریت جداگانه دارند؛ از شهرداری و شورای شهر تا دستگاه‌های وابسته به دولت و شرکت‌های خدماتی زیرمجموعه‌ی وزارتخانه‌ها. این پژوهش بررسی می‌کند کاستی‌های یکپارچگی میان این نهادها از چه مسیرهایی به هزینه‌ی اقتصادی تبدیل می‌شود. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی است و چارچوب نظری آن از اقتصاد هزینه‌ی مبادله و ادبیات حکمرانی کلان‌شهری گرفته شده است. پیکره‌ی تحلیل شامل پژوهش‌های داوری‌شده‌ی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۵ درباره‌ی حکمرانی تهران، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های مجلس و مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران درباره‌ی بودجه‌ی سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ و اظهارات رسمی مدیران شهری است. یافته‌ها پنج مسیر انتقال هزینه را نشان می‌دهد: هزینه‌ی هماهنگی و مضاعف‌کاری در پروژه‌های زیرساختی؛ شکنندگی مالی و تضاد نقش شهرداری که هم ناظر بر تراکم است و هم از فروش آن درآمد دارد؛ ریسک نهادی که مشارکت بخش خصوصی را محدود می‌کند؛ مطالبات و تعهدات انباشته‌ی میان دولت و شهرداری در حمل‌ونقل عمومی؛ و ناهمخوانی مرز اداری با قلمرو عملکردی شهر که جمعیت روز را حدود دو میلیون نفر بیش از جمعیت ساکن برآورد می‌کنند. ارقام منابع مختلف مبنای یکسان ندارند و هزینه‌ی کل ناهماهنگی با اسناد موجود قابل برآورد نیست؛ از این‌رو مقاله به جای برآورد، چارچوبی برای سنجش این هزینه‌ها و چند پیشنهاد سیاستی ارائه می‌کند.

کلمات کلیدی : یکپارچگی نهادی حکمرانی کلان‌شهری هزینه‌ی مبادله مالیه‌ی شهری تهران