شناسایی و تحلیل هزینه‌های ظرفیت بلااستفاده ناشی از قطعی انرژی و اختلال در تأمین مواد اولیه در چارچوب استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران

شناسایی و تحلیل هزینه‌های ظرفیت بلااستفاده ناشی از قطعی انرژی و اختلال در تأمین مواد اولیه در چارچوب استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران

الهه فریور تنها1 امیرحسین رحیمی2

کد IOI مقاله : ACZF-ACADEF
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(6icmba.ir)
چکیده :
    پژوهش حاضر با هدف شناسایی هزینه‌های ظرفیت بالاستفاده ناشی از قطعی انرژی و اختلال در تأمین مواد اولیه و ارائه‌ی مدلی برای تمایز میان هزینه‌های قابل سرمایه‌ای‌شدن و زیان دوره، در چارچوب استاندارد حسابداری شماره‌ی ۸ ایران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۳ نفر از خبرگان حسابداری و حسابرسی گردآوری و با رویکرد تحلیل مضمون تا دستیابی به اشباع نظری تحلیل شدند. سپس مدل مفهومی استخراج‌شده با استفاده از مدل‌سازی رگرسیونی و روش حداقل مربعات معمولی (OLS) بر روی داده‌های ۱۲۰ شرکت-سال پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره‌ی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ آزمون و اعتباریابی شد. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج ۵ مضمون انتخابی گردید. یافته‌ها نشان داد مفهوم «ظرفیت عادی» در استاندارد شماره‌ی ۸ نیازمند بازتعریف بر مبنای «ظرفیت عادی تعدیل‌شده با ریسک سیستماتیک» است. همچنین تعارض تفسیری میان حسابداران و حسابرسان، ریشه در انگیزه‌های مدیریت سود، فشارهای مالیاتی، حفظ نسبت‌های مالی و ضعف سیستم‌های هزینه‌یابی دارد. نتایج رگرسیونی نشان داد شدت قطعی انرژی، نوسانات تأمین مواد اولیه و کیفیت سیستم‌های حسابداری صنعتی، تأثیر معناداری بر نسبت هزینه‌های ظرفیت بالاستفاده به فروش خالص دارند. شناسایی صحیح این هزینه‌ها مستلزم بازتعریف بومی مفهوم ظرفیت عادی، کاهش تعارض تفسیری و اتکا به شواهد حسابرسی کافی است. مدل پیشنهادی مبتنی بر سه معیار «علت توقف»، «مدت زمان توقف» و «قابلیت پیش‌بینی و تکرارپذیری» می‌تواند از بیش‌نمایی دارایی‌ها و شناسایی سود موهوم جلوگیری کرده و شفافیت گزارشگری مالی را در شرایط عدم‌قطعیت ارتقا بخشد. واژگان کلیدی: ظرفیت بالاستفاده، استاندارد حسابداری شماره‌ی ۸، بهای تمام‌شده، قطعی انرژی

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی ظرفیت بالاستفاده استاندارد حسابداری شماره‌ی ۸ بهای تمام‌شده قطعی انرژی