بررسی تاثیر وجود قنات ها بر شهر در گذر زمان و اهمیت آن در بازبرنامه ریزی منطقه با رویکرد زیست محیطی مورد مطالعه شهر نطنز

بررسی تاثیر وجود قنات ها بر شهر در گذر زمان و اهمیت آن در بازبرنامه ریزی منطقه با رویکرد زیست محیطی مورد مطالعه شهر نطنز

حانیه السادات زارعی1 شکیبا پیشه ور2

1) دانشجو کارشناسي ارشد برنامه ریزی منطقه ای ، دانشگاه یزد
2) دانشجو دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی تهران

کد IOI مقاله : AZAE-AZGGCC
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com/4th)
چکیده :
    قنات‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های سنتی مدیریت منابع آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک، تأثیر قابل‌توجهی بر توسعه و شکل‌گیری شهرها در ایران داشته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش قنات‌ها در توسعه شهر نطنز و تأثیر آن‌ها بر ساختار کالبدی، اجتماعی و اقتصادی شهر در گذر زمان انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی از مطالعات تاریخی، تحلیل اسنادی و بررسی‌های میدانی بوده و از منابع معتبر برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که قنات‌ها در نطنز نه‌تنها به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی آب شرب و کشاورزی، بلکه به‌عنوان عاملی برای توسعه پایدار و شکل‌گیری الگوهای معماری و شهرسازی منطقه عمل کرده‌اند. با این حال، تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و بهره‌برداری‌های غیرمسئولانه در دهه‌های اخیر به کاهش کارایی قنات‌ها منجر شده است. این تحقیق همچنین بر اهمیت بازبرنامه‌ریزی منطقه‌ای با رویکرد زیست‌محیطی تأکید دارد، به‌گونه‌ای که از پتانسیل قنات‌ها به‌عنوان بخشی از زیرساخت‌های سبز و راهکاری پایدار برای مدیریت منابع آب بهره‌برداری شود. حفاظت و احیای قنات‌ها می‌تواند نقشی کلیدی در تقویت پایداری محیط‌زیست و توسعه اقتصادی-اجتماعی شهرهای تاریخی همچون نطنز ایفا کند.

کلمات کلیدی : قنات بازبرنامه ریزی منطقه ای زیست محیطی نطنز