مطالعه و بررسی تفاوت های میان حقوق جزا و جرم شناسی

مطالعه و بررسی تفاوت های میان حقوق جزا و جرم شناسی

شهلا مرادی فام1

1) کارشناسی ارشد رشته حقوق، گرایش حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده آموزش‌های الکترونیکی، دانشگاه قم، قم، ایران.

کد IOI مقاله : AZAF-AZEGEH
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/3rd)
چکیده :
    جرم‌شناسی شاخه‌ای از علوم اجتماعی است که در آن، طبیعت، وسعت، علت و کنترل رفتار مجرمانه در فرد و جامعه، نهادهای کنترل‌کننده و سازمان‌های اصلاح‌کننده مورد بحث قرار می‌گیرند. حقوق کیفری (Criminal law) یا حقوق جزا دارای دو بخش حقوق کیفری عمومی و حقوق کیفری اختصاصی است. حقوق کیفری و جزا شاخه ای از حقوق است ولی جرم شناسی شاخه ای است از علم. حقوق جزا و جرم‌شناسی در مفهوم مدرن (امروزی) که به عنوان رشته‌ای نظام‌مند و دارای اصول و قواعد کلی ناظر بر جنبه‌های ماهوی و شکلی مستقل از هم می‌باشد، عمری حدود دو قرن دارد. این رشته از حقوق که از شاخه‌های اصلی حقوق عمومی محسوب می‌شود خود دارای رشته‌های مختلف می‌باشد که عمدتا شامل علوم جنایی تجربی از یک سو و علوم جنایی تحلیلی ـ تفسیری از سوی دیگر می‌شود. تحول روز افزون حقوق جزا و علم جرم‌شناسی در جوامع مختلف باعث ایجاد گونه‌های مختلفی از این شاخه از حقوق شده است که در گذشته سابقه‌ای نداشته است. ظهور علوم جنایی تجربی (از جمله علوم جرم‌یابی ، جرم‌شناسی وکیفر‌شناسی و..) نشانگر تخصصی شدن حقوق جزا است که بی‌تردید مرتبط با تحولات حاکم بر جامعه ، صنعت ، اقتصاد و ... است. با این حال آن چه در میان گونه‌های متنوع علوم‌جنایی اهمیت ویژه دارد حقوق جزا در مفهوم خاص خود و علم جرم شناسی است. تفاوت حقوق جزا و جرم شناسی توسط انجمن های بین المللی از قبیل انجمن بین المللی حقوق جزا و انجمن بین المللی جرم شناسی مورد توجه قرار گرفته است که بدین معناست که عرف بین الملل هم استقلال و هم تفکیک این دو علم را مورد قبول قرار داده است: یعنی علی الرغم وحدت موضوع بین بین این دو علم _که همان جرم می باشد_قلمرو آن ها متفاوت است. گرچه با توجه به رابطه تنگاتنگ این دو رشته و نزدیکی موضوعات آن ها ، پی بردن به تمایزات و تفاوت هایشان تا اندازه ای مشکل است; با این حال حقوق جزا مجموعه ای است از قواعد و اصول مربوط به جرم و مجازات درحالی که جرم شناسی علم بررسی پدیده بزهکاری، شناخت علل و عوامل جرم زا و ارائه شیوه های پیشگیری و معالجه مجرم می باشد. در مقاله به مطالعه و بررسی تفاوت های میان حقوق جزا و جرم شناسی پرداخته می شود.

کلمات کلیدی : حقوق جزا جرم شناسی حقوق کیفری رفتار مجرمانه جرم