وضعیت فعلی حاکمیت معدن کاوی در اعماق دریا در سازمان بین المللی دریانوردی

مهشید یراقی اصفهانی¹ صبا دشت برزی²

1) استادیار گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

کد IOI مقاله : AZAF-AZHKCZ
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/3rd)
چکیده :
    زمینه و هدف: دریاها و اقیانوس‌ها به‌واسطه نقش راهبردی خود در حمل‌ونقل بین‌المللی، تأمین انرژی، بهره‌برداری از منابع عظیم معدنی و ایجاد توازن زیست‌محیطی، از اهمیت بنیادینی برخوردارند. بستر عمیق دریا به‌لحاظ علمی، فناوری و حقوقی، افق‌های جدیدی را برای تحقیق و حکمرانی گشوده است. درحالی‌که اکوسیستم‌های منحصربه‌فرد اعماق دریا در مراحل ابتدایی کشف و شناسایی قرار دارند، ذخایر معدنی غنی آن همچون نیکل و کبالت توجه صنایع جهانی را به خود معطوف کرده است. این مطالعه، ضمن بررسی وضعیت فعلی رژیم حقوقی حاکم بر بهره‌برداری از اعماق دریا در مناطق فراتر از صلاحیت ملی، به تحلیل ساختار و عملکرد سازمان بین‌المللی بستر دریا پرداخته و ابزارهای حقوقی تدوین‌شده برای تنظیم و مدیریت معدن‌کاوی در این حوزه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. روش تحقیق: پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، مبتنی بر مطالعات اسنادی است. داده‌ها از منابع قانونی و حقوقی معتبر استخراج و به‌شیوه‌ای توصیفی‌ـ‌تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌های تحقیق: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که به‌رغم پیشرفت‌های علمی و فنی، اکوسیستم‌های حساس و شکننده اعماق دریا، به‌ویژه در بستر و زیر بستر، به‌دلیل فقدان دانش کافی برای استخراج منابع معدنی در این مناطق، با تهدیدات جدی مواجه‌اند. این خلاهای حقوقی و اجرایی در حالی احساس می‌شود که بهره‌برداری از این ذخایر در مقیاس محدود در قلمروهای ملی آغاز شده است. بااین‌حال، فعالیت‌های بهره‌برداری در بستر عمیق دریا که در خارج از حوزه صلاحیت ملی قرار دارد، همچنان بدون نظارت باقی مانده است. چنین فعالیت‌هایی مستلزم وضع مقررات جامع و اعمال نظارت مؤثر است، چراکه آغاز فرآیندهای معدن‌کاوی بدون ملاحظات زیست‌محیطی می‌تواند پیامدهای مخربی بر اکوسیستم‌های اقیانوسی داشته باشد.

کلمات کلیدی : معدن کاوی دریا بستر و زیر بستر دریاها سازمان بین المللی دریانوردی