اقتصاد رفتاری و موانع پذیرش خدمات مالی دیجیتال در ایران

اقتصاد رفتاری و موانع پذیرش خدمات مالی دیجیتال در ایران

مصطفی منصوری1

1) دانشجوی کارشناسی‌ارشد اقتصاد و تجارت الکترونیک، علامه طباطبایی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AZDD-AAEFGD
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی و توسعه کسب و کار(4icmba.ir)
چکیده :
    در عصر تحول دیجیتال، خدمات مالی نوین به‌عنوان قلب اکوسیستم اقتصاد هوشمند شناخته می‌شوند. بااین‌حال، روند پذیرش این خدمات در ایران با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه است که ریشه در عوامل رفتاری، نهادی و فرهنگی دارد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب اقتصاد رفتاری و رویکرد کیفی، ضمن تحلیل روایت‌های کاربران ایرانی، تلاش نموده است ابعاد مختلف پذیرش و مقاومت در برابر خدمات مالی دیجیتال را واکاوی کند. نتایج حاصل از مرور ادبیات تخصصی، تحلیل مدل‌های رفتاری و مصاحبه‌های عمقی، حاکی از آن است که فقدان اعتماد ساختاری، سوگیری‌های ادراکی، ترجیح حال، کمبود سواد مالی دیجیتال و پیچیدگی مقررات از جمله موانع کلیدی هستند. در مقابل، نقش شبکه‌های اجتماعی، آموزش روایی، ساده‌سازی تجربه کاربری و استفاده از رویکردهای نوریجی می‌تواند به تسهیل‌پذیرش کمک کند. پژوهش حاضر بر ضرورت اعمال سیاست‌های چندسطحی، شامل ارتقای شفافیت مقررات، حمایت حقوقی، طراحی محصولات انسان‌محور، آموزش هدفمند و تقویت سرمایه اجتماعی تأکید دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت راهبردهای توسعه خدمات مالی دیجیتال در ایران، نیازمند توجه هم‌زمان به زمینه‌های روان‌شناختی و ساختاری پذیرش است. در نهایت، سیاست‌گذاری مبتنی بر اقتصاد رفتاری و روایت کاربران، می‌تواند مسیر بسط فراگیر و عدالت‌محور خدمات مالی دیجیتال را هموار سازد.

کلمات کلیدی : اقتصاد رفتاری پذیرش فناوری مالی خدمات مالی دیجیتال سواد مالی