نگاهی بر تاریخچه رنگ مشکی در پوشاک ایران

علی محمودی عالمی¹ الهه حضرت زاده شوبی²

1) استادیار گروه هنر، مؤسسه آموزش عالی مارلیک نوشهر، مازندران، ایران.
2) دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس، مؤسسه آموزش عالی مارلیک نوشهر، مازندران، ایران.

کد IOI مقاله : AZDD-AZHBGB
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی و توسعه کسب و کار(4icmba.ir)
چکیده :
    رنگ مشکی در فرهنگ و پوشاک ایرانی جایگاهی منحصر به فرد دارد که از ایران باستان تا دوران معاصر دستخوش تغییرات زیادی شده است. در ایران پیش از اسلام، این رنگ به عنوان نمادی از غم و اندوه در موارد خاص، مانند سوگواری و مراسم آیینی، به‌کار می‌رفت، اما استفاده گسترده‌ای نداشت. با ورود اسلام و استقرار خلافت عباسی، رنگ مشکی معنای جدیدی یافت و به نمادی از قدرت و اتحاد در سیاست و مذهب تبدیل شد. این تحول در ایران نیز تأثیرگذار بود، به‌ویژه در مراسم عزاداری شیعیان که پس از واقعه عاشورا اهمیت یافت. در دوران صفویه، رنگ مشکی در آیین‌های محرم و فرهنگ عزاداری تثبیت شد و به نمادی از سوگ و احترام بدل گشت. در دوران معاصر، رنگ مشکی علاوه بر حفظ معنای سنتی خود در عزاداری‌ها، در مد و پوشاک روزمره نیز به‌عنوان نماد شیک‌پوشی، وقار و مینیمالیسم به‌کار می‌رود. این مقاله با بررسی تاریخچه و معانی مختلف رنگ مشکی، به تأثیر فرهنگی، اجتماعی و هنری آن در تاریخ و مد ایران می‌پردازد. بدین ترتیب روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف از نوع تحقیقات بنیادی و بر اساس ماهیت و روش از نوع تحقیقات توصیفی است. چگونگی گردآوری اطلاعات در این پژوهش به‌روش اسنادی (کتابخانه‌ای) است که بر اساس آن کلیه منابع و شواهد تاریخی مورد مطالعه و فیش‌برداری قرار خواهند گرفت.

کلمات کلیدی : رنگ مشکی پوشاک ایران