بررسی تأثیر نقاشی‌های سهراب سپهری بر تحولات زیباشناختی نقاشی معاصر ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰

حمیدرضا کاشانی¹ پویان کاشانی²

1) دانش آموختۀ کارشناسی ارشد نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، یزد، ایران
2) دانشجوی دوره کارشناسی معماری داخلی، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهید حاج قاسم سلیمانی (کرمان)، کرمان، ایران

کد IOI مقاله : AZDE-AABDHA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی معماری،عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(4icacu.com)
چکیده :
    سهراب سپهری از چهره‌های تأثیرگذار هنر معاصر ایران است که در دو عرصه‌ی شعر و نقاشی، به خلق آثاری با رویکردی معنوی، مینیمالیستی و شرقی پرداخته است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر نقاشی‌های سپهری بر تحولات زیباشناختی نقاشی معاصر ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، به تحلیل سبک بصری او و تطبیق آن با آثار برخی از نقاشان نوگرای هم‌دوره‌اش می‌پردازد. روش تحقیق کیفی و توصیفی–تحلیلی است و از تحلیل محتوای بصری و مطالعه تطبیقی بهره می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهند که زبان تصویری سپهری، با ویژگی‌هایی چون ساده‌سازی فرمی، استفاده از فضای منفی، طبیعت‌گرایی ذهنی، تأثیر از نقاشی شرق دور و خوشنویسی، رویکردی منحصربه‌فرد و تلفیقی از مدرنیسم و زیباشناسی شرقی ایجاد کرده است. مقایسه تطبیقی با آثار هنرمندانی چون حسین زنده‌رودی، نصرالله افجه‌ای و ایران درّودی نشان می‌دهد که سپهری نقشی مؤثر در گفتمان هنری آن دوران ایفا کرده و بر شکل‌گیری زبانی معنوی و شهودی در نقاشی معاصر ایران تأثیرگذار بوده است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که سپهری با بنیان‌گذاری نوعی مدرنیته‌ی شاعرانه و شرقی، در میان دو قطب سنت و مدرنیته، مسیر مستقلی در هنر تصویری ایران گشوده است.

کلمات کلیدی : نقاشی معاصر ایران زیباشناسی شرقی مدرنیسم ایرانی تطبیق هنر و عرفان