واکاوی مفهوم بازنمایی واقعیت در عکاسی؛ با تاکید بر دیدگاه سانتاگ

واکاوی مفهوم بازنمایی واقعیت در عکاسی؛ با تاکید بر دیدگاه سانتاگ

فائزه رمضانی1 جواد امین خندقی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران،
2) استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران،

کد IOI مقاله : AZDE-AAEBZE
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی معماری،عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب(4icacu.com)
چکیده :
    بازنمایی واقعیت در عکاسی، هم از منظر هنری و هم از دیدگاه فلسفی و جامعه‌شناسی، همواره مورد بحث بوده است. یکی از مهم‌ترین صاحب‌نظران در این زمینه، سوزان سانتاگ، فیلسوف و منتقد آمریکایی است که با نظریات ژرف خود درباره عکاسی، به بررسی نقش و تأثیرات این رسانه در بازنمایی واقعیت پرداخته است. در این پژوهش، معنای بازنمایی واقعیت مبتنی بر دیدگاه سانتاگ تحلیل و بررسی می‌شوند. ماهیت این پژوهش، بنیادی و نوع آن، توصیفی – تحلیلی است. گردآوری اطلاعات با روش کتابخانه‌ای و تحلیل از نوع کیفی بر اساس رویکرد سوزان سانتاگ است. این پژوهش نشان می‌دهد که سانتاگ معتقد است که عکاسی نه تنها واقعیت را ثبت می‌کند، بلکه آن را دگرگون، تکه‌تکه و قابل تملک می‌سازد. سانتاگ دوربین را ابزاری می‌داند که می‌تواند به شکل استعاری مانند اسلحه عمل کند. او هشدار می‌دهد که عکس گرفتن، به‌جای مشارکت واقعی، تنها «ظاهر مشارکت» را ایجاد می‌کند. سانتاگ با نگاهی مارکسیستی، نقدی بر نحوۀ نمایش طبقات مختلف اجتماعی در عکس‌ها دارد. یکی از نگرانی‌های اصلی سانتاگ این است که دیدن مکرر تصاویر خشونت، جنگ و رنج انسان‌ها می‌تواند باعث بی‌حسی اخلاقی شود. او می‌گوید هرچه تصاویر بیشتری از وحشت ببینیم، کمتر تحت تأثیر قرار می‌گیریم. سانتاگ معتقد است عکاسی می‌تواند ابزاری برای اعتراض به پوچی‌های اجتماعی باشد. او از دایان آربس به‌عنوان نمونه‌ای یاد می‌کند که سوژه‌هایش را از میان افراد «عجیب‌الخلقه» انتخاب می‌کرد تا جامعۀ آمریکایی را به چالش بکشد. سانتاگ باور دارد که عکاسی نه تنها واقعیت را بازنمایی می‌کند، بلکه آن را بازتعریف می‌کند. عکس‌ها می‌توانند تجربه را تسخیر کنند، اما در عین حال آن را از زمینۀ واقعی‌اش جدا کرده و به شیء قابل مصرف تبدیل کنند. او عکاسی را هم درد می‌داند و هم درمان؛ هم ابزاری برای آگاهی و هم وسیله‌ای برای انزوا.

کلمات کلیدی : بازنمایی واقعیت عکاسی سوزان سانتاگ