چشم‌انداز آینده‌نگرانه در طراحی مجتمع‌های مسکونی کلان‌شهر تبریز با رویکرد معماری بیوفیلیک و توسعۀ پایدار فرهنگی

دکتر محمد دبدبه¹ دکتر یاشار قراچمنی‌اصل²

1) معمار دبدبه، پژوهشگر، تحلیل‌گر-نظریه‌پرداز فعال مسائل حوزۀ تخصصی معماری-معماری‌داخلی و مدرس. - نويسندۀ مسئول:
2) گروه معماری، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. -

کد IOI مقاله : AZEA-AABFCK
محل انتشار : اولین کنفرانس ملی چشم انداز آینده شهرها با محوریت توسعه پایدار فرهنگی و شهر خلاق(fcitymarvdashtiau.ir)
چکیده :
    در دنیای امروزی، باتوجه‌به رشد سریع شهرنشینی و چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از آن، طراحی مجتمع‌های مسکونی با رویکردهای نوین همچون معماری بیوفیلیک به‌عنوان یک ضرورت در مسیر توسعۀ پایدار و بهبود کیفیت زندگی ساکنین مطرح است. معماری بیوفیلیک باتأکیدبر تقویت ارتباط انسان با طبیعت، به‌ویژه در کلان‌شهرها، می‌تواند نقش چشمگیری در کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی، بهبود سلامت‌روانی و جسمی ساکنان و ارتقای کیفیت زندگی در محیط‌های مسکونی ایفاء کند. هدف اصلی پژوهش، توسعۀ چارچوبی کاربردی برای طراحی مجتمع‌های مسکونی در کلان‌شهر تبریز است‌که نه‌تنها از اصول معماری بیوفیلیک بهره برده بلکه بانگرش‌بر ویژگی‌های اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی این شهر، به توسعۀ پایدار فرهنگی نیز کمک کند. و به‌دنبال پاسخ این پرسش است‌ - چگونه می‌توان از رویکرد بیوفیلیک برای ارتقای کیفیت محیط زندگی، کاهش مصرف انرژی، بهبود هوای داخلی و ارتقای آسایش ساکنان استفاده کرد. - روش‌تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی و مستندات کتابخانه‌ای و تحلیل مدل الگوی است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اعمال اصول معماری بیوفیلیک در طراحی مجتمع‌های مسکونی می‌تواند به کاهش چشمگیر مصرف انرژی، بهبود کیفیت هوا، تقویت ارتباط ساکنین با طبیعت و ارتقای سلامت‌روانی آنان منجر شود. نتایج حاکی از آن است‌که معماری بیوفیلیک می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد نوین در طراحی مجتمع‌های مسکونی پایدار در کلان‌شهرها، به‌ویژه تبریز، مورداستفاده قرار گیرد. این چارچوب پیشنهادی نه‌تنها به بهبود کیفیت زندگی ساکنین کمک می‌کند، بلکه می‌تواند الگویی برای دیگر شهرها و کشورهای مشابه درجهت توسعۀ پایدار فرهنگی و کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی باشد.

کلمات کلیدی : طراحی مجتمع‌های مسکونی معماری بیوفیلیک زیست‌محیطی سلامت‌روانی کلان‌شهر تبریز