تبیین نقش میراث فرهنگی در شکل گیری شاخص تصویر ذهنی مطلوب در فضاهای شهری؛ نمونۀ پژوهش: مجموعۀ سبزه میدان قدیم و جدید زنجان
تبیین نقش میراث فرهنگی در شکل گیری شاخص تصویر ذهنی مطلوب در فضاهای شهری؛ نمونۀ پژوهش: مجموعۀ سبزه میدان قدیم و جدید زنجان
ورقایی1 شکوهی2
1) پارسا
2) علی
کد IOI مقاله
:
AZHA-AZFDAH
محل انتشار :
دومین کنفرانس بین المللی معماری- شهر: " از معماری زیست مبنا تا آرمانشهر"(https://7qcau.qazvin.iau.ir/fa/)
چکیده :
فضاهای در زمان̀های مختلفِ قدیم در هستۀ اصلی و اولیۀ شهرها احداث شدند؛ برخی از آن̀ها ارزش و هویت خود را در طول زمان و در دوره̀های مختلف از دست دادند؛ اما برخی دیگر ضمن تخریب و تغییر شکل ظاهری و کالبدی خود، همچنان «هویت» و «سرزندگی» خود را حفظ نموده̀اند. این حفظ هویت بستگی به میراث فرهنگی دارد که در آن مکان به خوبی حفظ و نگهداری شده است. به صورت کلی، حفظ هویت و میراث فرهنگی-تاریخی مکان، سبب توجّه مردم و ثبت تصویر ذهنی مثبت و مطلوب از مکان می̀گردد، در عوض آن مکان̀هایی که این عناصر را ندارند و یا دارای کمبود نشانه هستند، سبب «هویت̀زدگی» می̀شوند. از طریق ارتقای میراث فرهنگی می̀توان چهره̀ای تاریخی و هویتی به فضای شهری بخشید. در این پژوهش سعی گردید که عناصر فرهنگی-تاریخی در سبزه̀میدان قدیم و جدید شهر زنجان شناسایی و در مراحل بعدی تأثیرگذاری آن بر رفتار و نحوۀ عملکرد افراد و تصویر ذهنی آن̀ها مورد بحث قرار گرفت. یافته̀های این پژوهش نشان داد که حدود 14 درصد از افراد حاضر در سبزه̀میدان زنجان در وضعیت نشستن و یا استراحت کردن هستند. به علت عدم توجه کافی به عناصر تاریخی-فرهنگی تعداد افراد بالای 51 سال، 19 درصد بوده که در ردۀ دوم از آخر جا دارد؛ که با ترکیب عناصر بومی و ارتقای آن̀ها در این فضای شهری می̀توان به جذابیت و ثبت تصویر ذهنی مثبت کمک کرد. یافته̀های الگوهای حرکتی مردم نیز نشان دادند که بیشتر برای دیدن عناصر تاریخی-فرهنگی و یا لمس آن̀ها از نزدیک، به نقاط مناسب در فضا مراجعه می̀کنند. حدود 75 درصد از شهروندان نیز برای ایجاد خاطرات جمعی با اعضای خانواده و یا دوستان خود به سبزه̀میدان مراجعه می̀کنند؛ چون در طول تاریخ شکل̀گیری این فضا، خاصیت مردمی بودن خود را تقریباً حفظ کرده است. در انتها برخی پیشنهادات برای ارتقای میراث فرهنگی-تاریخی سبزه̀میدان جدید که جدیدالاحداث می̀باشد، اشاره شد که با ارتقای آن در تصویر ذهنی افراد اثر مطلوبی برجای گذاشت.
کلمات کلیدی : فضای شهری میراث فرهنگی تصویر ذهنی سبزه̀میدان شهر زنجان