مروری بر پژوهش های صورت گرفته در حوزه حاکمیت داده در صنعت ساخت و ساز و حوزه های مرتبط

مروری بر پژوهش های صورت گرفته در حوزه حاکمیت داده در صنعت ساخت و ساز و حوزه های مرتبط

لیلا کلانتری1 مصطفی قاضی مرادی2

1) دانشجوی دکترای تخصصی مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بینالمللی قشم، ایران
2) استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، ایران

کد IOI مقاله : AAAA-ABCAGD
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی مهندسی عمران، معماری، توسعه و بازآفرینی زیرساخت های شهری(icduconf.com)
چکیده :
    این مقاله مروری با هدف تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های مرتبط با حاکمیت داده (Data Governance) در صنعت ساخت‌وساز و حوزه‌های وابسته انجام شده و نشان می‌دهد که رشد تحول دیجیتال، پیچیدگی فزاینده پروژه‌ها و الزامات پایداری، توجه به چارچوب‌های حاکمیت داده را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است. ادبیات موجود در پنج حوزه اصلی دسته‌بندی و تحلیل شده است: حاکمیت فناوری‌محور با تمرکز بر مدیریت داده در بسترهایی نظیر BIM ابری و دوقلوهای دیجیتال؛ حاکمیت فرآیند‌محور شامل سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری داده‌محور و مدل‌های پایش و پیش‌بینی خودکار؛ حاکمیت پایدار و چرخشی با تأکید بر هم‌راستاسازی داده‌ها با اقتصاد چرخشی و اهداف کربن خالص صفر؛ حاکمیت سازمانی و پروژه‌ای که نقش داده را در تاب‌آوری سازمانی، عدالت تصمیم‌گیری و حکمرانی شبکه‌های بین‌سازمانی بررسی می‌کند؛ و نهایتاً حاکمیت مقرراتی و اخلاقی که به مسائل انطباق، حریم خصوصی و اخلاق هوش مصنوعی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد استقرار مؤثر چارچوب‌های حاکمیت داده موجب افزایش شفافیت، بهبود کیفیت تصمیم‌گیری، کاهش ریسک‌های حقوقی و مالی و تسهیل همکاری میان ذی‌نفعان پروژه می‌شود. با این حال، چالش‌های ساختاری مهمی نظیر نبود تعامل‌پذیری میان سیستم‌های ناهمگن، مقاومت سازمانی در برابر تغییر، کمبود نیروی انسانی متخصص و ابهام در قوانین و استانداردهای صنعتی، مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت داده‌ها شده‌اند. این پژوهش با شناسایی شکاف‌های کلیدی تحقیقاتی، به‌ویژه شکاف اعتبارسنجی تجربی، شکاف میان نظریه و عمل و کمبود مطالعات تطبیقی و زمینه‌محور، مسیر روشنی برای تحقیقات آینده ترسیم می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری مقاله بر این نکته تأکید دارد که تلفیق حاکمیت داده اثربخش با فناوری‌های نوظهور، زیربنای تحقق صنعت ساخت دیجیتال، چابک، پایدار و تاب‌آور در آینده خواهد بود.

کلمات کلیدی : حاکمیت داده مدیریت ساخت مدیریت پروژه مدلسازی اطلاعات ساختمان (bim) حکمرانی پروژه پایداری