سرزندگی اجتماعی در بافت‌های تاریخی شهری: ارزیابی محرک‌های فضایی، فرهنگی و محیطی در تجریش، تهران

کیمیا قاسمی¹ ملیکا اشراقی²

1) گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2) گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AABF-ABZGZZ
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com/3rd)
چکیده :
    این پژوهش به بررسی نقش حیاتی کیفیت مکان تاریخی در محله تجریش تهران در ترویج تعاملات اجتماعی خودجوش و انسجام جامعه می‌پردازد. این مطالعه بر این نظریه استوار است که بافت‌های تاریخی به عنوان چگالنده‌های اجتماعی ضروری عمل می‌کنند و این تحقیق کارکرد مذکور را در یک بافت شهری معاصر مورد تأیید قرار می‌دهد. پژوهشگران برای تحلیل رابطه بین ویژگی‌های فضایی خاص و پیامدهای اجتماعی از رویکرد ترکیبی استفاده کردند، که این رویکرد شامل ادغام نظرسنجی‌های کمی ادراک ساکنان، تحلیل موضوعی کیفی پاسخ‌های باز، و مشاهدات میدانی ساختاریافته بود. یافته‌های به دست آمده با قاطعیت نشان می‌دهند که هسته تاریخی تجریش به عنوان یک جذب‌کننده اجتماعی بسیار مؤثر عمل می‌کند و موفقیت آن عمدتاً ناشی از دسترسی عالی و توزیع متراکم کاربری‌های مختلط و امکانات است. این امر با میانگین نمرات بالا برای جذابیت خدمات و تراکم اجتماعی تأیید می‌شود و نقش مثبت نشانه‌های فرهنگی و نماهای فعال را در تولید زندگی عمومی مستمر و خودجوش اثبات می‌کند. با وجود این سرزندگی اجتماعی ذاتی، مشخص شد که این مزیت به طور جدی توسط تخریب محیط زیستی به خطر افتاده است. در همین راستا، پایین‌ترین نمرات ادراک توسط ساکنان برای کیفیت آلودگی هوا و صوتی و همچنین فقدان کامل مسیرهایی برای فعالیت‌های غیرموتوری به ثبت رسید. علاوه بر این، داده‌های کیفی به وضوح نشان دادند که ترافیک بیش از حد و شلوغی، عوامل غالب و اصلی تضعیف‌کننده تجربه اجتماعی در این مکان هستند. در نهایت، این مطالعه به این نتیجه می‌رسد که در حالی که کیفیت مکان تاریخی یک پیش‌شرط لازم برای یک زندگی عمومی پر جنب و جوش است، اما بدون یک مدیریت محیط زیست مدرن و کارآمد به تنهایی کافی نیست. بنابراین، برای تضمین پایداری بلندمدت انسجام اجتماعی در تجریش، مداخلات آتی باید در کنار حفظ هویت فرهنگی منحصربه‌فرد منطقه، به طور فوری به نقایص حیاتی زیرساختی بپردازند، که از جمله آنها می‌توان به کاهش تراکم ترافیک و ایجاد مسیرهای ایمن و جامع برای تحرک غیرموتوری اشاره کرد.

کلمات کلیدی : تعامل اجتماعی خودجوش انسجام اجتماعی بافت تاریخی شهری کیفیت محیطی تجریش تهران