سیستم‌های شهری در بستر محیطی خلیج فارس در شرایط بحران‌های پیچیده

سیستم‌های شهری در بستر محیطی خلیج فارس در شرایط بحران‌های پیچیده

حسین پابرجا1

1) کارشناسی ارشد مطالعات کشورهای آلمان، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AACA-ABEACG
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هفتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(10icrsie.com)
چکیده :
    سامانه‌های شهری ساحلی در خلیج فارس با مجموعه‌ای از خطرهای به‌هم‌پیوسته زیست‌محیطی، زیرساختی و امنیتی روبه‌رو هستند. رشد سریع شهرها، وابستگی شدید به زیرساخت‌های حیاتی مانند تأسیسات آب‌شیرین‌کن و شبکه‌های بندری، و قرار گرفتن دائمی در معرض مخاطرات طبیعی و تنش‌های امنیتی منطقه‌ای، باعث شده است که جمعیت‌های ساحلی آسیب‌پذیری بالایی داشته باشند. روش‌های رایج سنجش خطر معمولاً مخاطرات زیست‌محیطی یا پیامدهای درگیری‌های نظامی را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنند. این نگاه جداگانه باعث می‌شود تصویر کاملی از خطرهای واقعی به دست نیاید و ارزیابی‌ها دچار کمبود اساسی شوند. این پژوهش یک چارچوب یکپارچه برای سنجش خطر در شهرهای ساحلی خلیج فارس، در شرایط بحران‌های پیچیده، پیشنهاد می‌کند. در این چارچوب، احتمال وقوع مخاطره، میزان آسیب‌پذیری شهری و درجه در معرض قرار گرفتن زیرساخت‌ها با یکدیگر ترکیب می‌شوند تا مدلی جامع برای بررسی خطرهای زنجیره‌ای در سامانه‌های به‌هم‌وابسته فراهم شود. کاربرد این چارچوب در سه سناریوی تشدید بحران ــ که هر کدام سطح بالاتری از اختلال را نشان می‌دهند ــ نشان می‌دهد که از کار افتادن پی‌درپی زیرساخت‌ها می‌تواند به‌طور چشمگیری خطرات وارد بر غیرنظامیان در شهرهای ساحلی خلیج فارس را افزایش دهد. در پایان، پژوهش با ارائه پیشنهادهای سیاستی در زمینه برنامه‌ریزی برای پایداری شهری، تقویت و پشتیبان‌سازی زیرساخت‌ها، و بهبود سازوکارهای هماهنگی مدیریت بحران در سطح منطقه‌ای به پایان می‌رسد. چارچوب پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان ابزاری تحلیلی و عملی، به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری کمک کند تا حفاظت از غیرنظامیان را تقویت کرده و تاب‌آوری شهرهای ساحلی خلیج فارس را افزایش دهند.

کلمات کلیدی : خلیج فارس تاب‌آوری شهری ارزیابی خطر شهرهای ساحلی آسیب‌پذیری زیرساختی بحران‌های پیچیده