چالش‌ها و فرصت‌های به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در مدیریت ریسک پروژه‌های بزرگ‌مقیاس ساختمانی در تهران

چالش‌ها و فرصت‌های به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در مدیریت ریسک پروژه‌های بزرگ‌مقیاس ساختمانی در تهران

انسیه ابنی1 فرهنگ شعفی2

1) کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری و شهرسازی، موسسه آموزش عالی معماری و هنر پارس،
2) استاد دانشگاه معماری و هنر پارس، پسا دکترای مدیریت اجرایی از فرانسه، دانشکده معماری و شهرسازی، موسسه آموزش عالی معماری و هنر پارس،

کد IOI مقاله : AACH-ABEAGD
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    پیچیدگی و عدم‌قطعیت فزاینده پروژه‌های ساختمانی بزرگ‌مقیاس، نیاز به راهبردهای مؤثر مدیریت ریسک را تشدید کرده است. در این راستا، فناوری‌های دیجیتال به‌عنوان ابزارهای قدرتمندی برای بهبود عملکرد پروژه و افزایش تاب‌آوری مطرح شده‌اند. این پژوهش با هدف بررسی چالش‌ها و فرصت‌های مرتبط با به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در مدیریت ریسک پروژه‌های ساختمانی بزرگ‌مقیاس در تهران انجام شده است. این تحقیق از روش‌شناسی توصیفی-پیمایشی بهره می‌برد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای ساختاریافته و با مشارکت 50 نفر از متخصصان و خبرگان فعال در پروژه‌های ساختمانی بزرگ‌مقیاس جمع‌آوری شد. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (0.84) تأیید گردید. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، آزمون t تک‌نمونه‌ای، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون کای‌دو استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که فناوری‌های دیجیتال، به‌ویژه مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و نرم‌افزارهای مدیریت پروژه، نقش معناداری در کاهش ریسک، بهبود تصمیم‌گیری در شرایط عدم‌قطعیت و افزایش تاب‌آوری پروژه دارند. همچنین، رابطه مثبت و معناداری بین میزان استفاده از فناوری‌های دیجیتال و اثربخشی ادراک‌شده در کاهش ریسک مشاهده شد (ρ ≈ 0.52، 001/0>p). با این حال، چالش‌های مهمی نیز شناسایی شدند، از جمله هزینه‌های بالای پیاده‌سازی، کمبود نیروی انسانی متخصص، دشواری‌های یکپارچه‌سازی، محدودیت دسترسی به داده‌های قابل‌اعتماد و موانع مقرراتی. در نهایت، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه فناوری‌های دیجیتال فرصت‌های قابل‌توجهی فراهم می‌کنند، اما بهره‌برداری موفق از آن‌ها مستلزم تقویت توانمندی‌های سازمانی، توسعه مهارت‌های فنی و بهبود زیرساخت‌ها و حمایت‌های مقرراتی است.

کلمات کلیدی : فناوری‌های دیجیتال مدیریت ریسک تاب‌آوری پروژه پروژه‌های ساختمانی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (bim)