کاربرد سامانه‌های نانوهوشمند در دارورسانی هدفمند برای درمان سرطان: از طراحی تا کارآزمایی‌های بالینی

کاربرد سامانه‌های نانوهوشمند در دارورسانی هدفمند برای درمان سرطان: از طراحی تا کارآزمایی‌های بالینی

فاطمه نظری1 یاسین سرواهرابی2

1) گروه میکروبیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ایمیل:
2) گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم پایه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ایمیل:

کد IOI مقاله : AADG-ABABKF
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین در مهندسی و علوم پایه(icnabs.ir/2nd)
چکیده :
    ظهور فناوری نانو، با امکان توسعه سامانه‌های نانوهوشمند برای دارورسانی هدفمند، انقلابی در درمان سرطان ایجاد کرده است. این ساختارهای مهندسی‌شده که معمولاً در محدوده ۱۰ تا ۲۰۰ نانومتر قرار دارند، به‌منظور بهبود شاخص درمانی عوامل ضدسرطان، با افزایش تجمع ویژه در تومور و به‌حداقل‌رسانی سمیت سیستمیک طراحی شده‌اند. این مرور، تحلیل جامعی از مسیر سامانه‌های نانوهوشمند، از اصول طراحی بنیادی تا کاربرد بالینی ارائه می‌دهد. ما پایه‌های اصلی طراحی را شامل انتخاب مواد، مهندسی سطح برای استتار و هدف‌گیری فعال و گنجاندن عناصر پاسخ‌دهنده به محرک برای رهایش کنترل‌شده دارو، مورد بحث قرار می‌دهیم. مکانیسم‌های هدف‌گیری غیرفعال از طریق اثر نفوذپذیری و احتباس افزایش‌یافته (EPR) و هدف‌گیری فعال از طریق برهمکنش‌های لیگاند-گیرنده به‌صورت انتقادی بررسی می‌شوند. علاوه بر این، به موانع زیستی پیش‌روی سامانه‌های نانو، از گردش سیستمیک و نفوذ به تومور تا جذب سلولی و ترافیک درون‌سلولی می‌پردازیم. این مرور، شواهد پیش‌بالینی حامی اثربخشی پلتفرم‌های مختلف از جمله نانوذرات پلیمری، لیپوزوم‌ها و سامانه‌های نانویی معدنی را ترکیب کرده و نامزدهای کلیدی که به کارآزمایی‌های بالینی راه یافته‌اند را برجسته می‌کند. در نهایت، به چالش‌های محوری انتقال یافته‌ها، مرتبط با تکرارپذیری ساخت، ایمنی بلندمدت، ایمونوژنیسیتی و مسیرهای نظارتی می‌پردازیم. این مقاله با تلفیق بینش‌های حاصل از علوم مواد، زیست‌شناسی مولکولی و انکولوژی بالینی، چشم‌انداز کنونی و جهت‌گیری‌های آینده برای تحقق کامل پتانسیل نانوداروهای هوشمند در درمان شخصی‌سازی‌شده سرطان را ترسیم می‌کند.

کلمات کلیدی : سامانه‌های نانوهوشمند دارورسانی هدفمند درمان سرطان اثر epr پاسخ‌دهنده به محرک انتقال نانودرمانی