ترجمه به مثابۀ توانمندسازی: روایت‌های نوجوانان ایرانی از مواجهه با ادبیّاتِ جهانی

ترجمه به مثابۀ توانمندسازی: روایت‌های نوجوانان ایرانی از مواجهه با ادبیّاتِ جهانی

شجاع نی نوا1 سوران صالحی2

1) کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، ایران.
2) پژوهشگر مستقل

کد IOI مقاله : AAGK-ABAFGH
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/4th)
چکیده :
    این مطالعۀ موردی بررسی می‌کند که چگونه تعامل با ادبیات جهانی ترجمه‌شده، موجب توانمندسازی نوجوانان پسر ایرانی ۱۴ تا ۱۷ ساله در شهر سنندج از استان کردستان می‌شود. این پژوهش با تکیه بر روایت‌های کیفی استخراج‌شده از یک پیمایش شامل ۵۰ شرکت‌کننده، تجربه‌های نوجوانان از مواجهه با ادبیات جهان در قالب ترجمه‌های فارسی را بررسی کرده و بر مضامینی همچون شکل‌گیری هویت، آگاهی فرهنگی، رشد همدلی و توانمندسازی فردی تمرکز دارد. این مطالعه با بهره‌گیری از نظریه‌های جامعه‌فرهنگیِ خواندن و مطالعات ترجمه نشان می‌دهد که دسترسی به روایت‌های متنوع جهانی چگونه موجب پرورش تفکر انتقادی، تاب‌آوری هیجانی و گسترش جهان‌بینی در میان نوجوانان می‌شود، به‌ویژه در بافتی فرهنگی غنی اما از نظر منطقه‌ای متمایز مانند کردستان. روش‌شناسی پژوهش از رویکردی آمیخته بهره برده است که شامل پرسش‌نامۀ ساخت‌یافته برگرفته از پرسش‌نامه‌های معتبر سنجش عادت‌های مطالعه و نیز مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته بوده است. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهد که آثار ترجمه‌شده، به‌ویژه داستان‌های نوجوانان از نویسندگان غربی و آسیایی، نوجوانان را قادر می‌سازد تا تعارض‌های هویتی خود را مدیریت کنند، هنجارهای اجتماعی را به چالش بکشند و از طریق دیدگاه‌هایی که هم آشنا و هم بیگانه‌اند، احساس توانمندی بیشتری کسب کنند. نتایج حاکی از رابطۀ مثبت معنادار میان مطالعۀ مکرر ادبیات ترجمه‌شده و توانمندسازی گزارش‌شده توسط خود نوجوانان است (از جمله افزایش اعتمادبه‌نفس در دیدگاه‌های شخصی و درک بین‌فرهنگی). این پژوهش با تمرکز بر نقش ترجمه در رشد نوجوانان در بافت‌های غیرغربی، به ادبیات محدود موجود در این حوزه می‌افزاید و بر اهمیت توانمندسازی در بستر جهانی‌شدن فرهنگی تأکید می‌کند. پیامدهای پژوهش بر لزوم ترویج ادبیات ترجمه‌شده در نظام آموزشی ایران برای حمایت از رشد روانی‌اجتماعی نوجوانان دلالت دارد. از محدودیت‌های پژوهش می‌توان به نمونه‌گیری صرفاً مردانه و تمرکز منطقه‌ای اشاره کرد؛ بنابراین پژوهش‌های آینده می‌توانند تنوع جنسیتی و ملی را مدنظر قرار دهند.

کلمات کلیدی : توانمندسازی نوجوانان روایت‌های جهانی رشد هویت نوجوانان ایرانی ادبیات ترجمه‌شده