از تقلا با درد تا زندگی ارزشمند: نقش پذیرش، گسلش شناختی، ارزش‌ها و اقدام متعهدانه در کاهش رنج روان‌شناختی بحران‌های زندگی با رویکرد ACT

از تقلا با درد تا زندگی ارزشمند: نقش پذیرش، گسلش شناختی، ارزش‌ها و اقدام متعهدانه در کاهش رنج روان‌شناختی بحران‌های زندگی با رویکرد ACT

سمیه زواری1

1) کارشناسی ارشد ‌روانشناسی‌عمومی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

کد IOI مقاله : AAGK-ABDBHK
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/4th)
چکیده :
    بحران‌های زندگی، که شامل رویدادهایی از تروما (ضربه روانی) حاد تا بیماری‌های مزمن را در بر می‌گیرند، اغلب منجر به پریشانی روانی ناتوان‌کننده‌ای می‌شوند که توسط اجتناب تجربه‌ای و ادغام شناختی تغذیه می‌گردد. هدف این مقاله مروری، بررسی نظام‌مند اثربخشی رفتاردرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در کاهش این پریشانی از طریق تحلیل سازوکارهای اصلی بود که از طریق آن‌ها، انعطاف‌پذیری روانشناختی را در مواجهه با رنج تغییرناپذیر یا اجتناب‌ناپذیر تسهیل می‌کند. هدف اصلی، روشن ساختن چگونگی هدایت ACT افراد از «کشمکش» به «زندگی ارزشمند» از طریق تشریح سازوکارهای مشخص عمل آن بود. این مرور، تحلیل خود را بر اساس شش مؤلفه اساسی ACT سازماندهی کرد و بحث متمرکزی را به سه سازوکار حیاتی تغییر اختصاص داد: جداسازی کشمکش درونی (از طریق پذیرش و گسستگی)، لنگر انداختن مجدد در واقعیت (از طریق تماس با لحظه حال و خود به مثابه بافت)، و بسیج برای اقدام ارزشمند (از طریق ارزش‌ها و اقدام متعهدانه). تحلیل، یافته‌های تجربی ترکیب‌شده را در بر گرفت که از طریق سه جدول ساختاریافته ارائه شدند؛ این جداول، فرآیندهای ACT را با سازوکارهای هدف‌گذاری شده، نقش آن‌ها به عنوان میانجی/ تعدیل‌گر در زمینه‌های بحرانی خاص (مانند سوگ، فرسودگی شغلی)، و مقایسه هدف ACT یعنی انعطاف‌پذیری با رویکردهای سنتی کاهش علائم، مرتبط می‌ساختند. داده‌های تجربی قویاً تأیید می‌کنند که انعطاف‌پذیری روانشناختی، پیش‌بینی‌کننده کلیدی نتایج عملکردی مثبت در بحران است. پذیرش از طریق کاهش رنج ثانویه، با شدت پریشانی همبستگی منفی داشت، در حالی که گسستگی به‌طور قابل‌توجهی تأثیر ادراک‌شده گفتار درونی فاجعه‌بار را کاهش داد. به‌طور حیاتی، اقدام متعهدانه ارتباط مثبتی با تنظیم عملکردی نشان داد و روشن ساخت که رفتار ناشی از معنا، فراتر از صرف کنترل علائم، سازگاری را حفظ می‌کند. یافته‌های مقایسه‌ای تأکید کردند که جهت‌گیری مبتنی بر ارزش ACT، یک استراتژی سازگاری بلندمدت تاب‌آورتر نسبت به مدل‌هایی است که صرفاً بر حذف تجربیات منفی متمرکز هستند. ACT یک چارچوب نظری و تجربی قوی برای مدیریت بار روانی بحران‌های زندگی فراهم می‌کند. نقطه قوت آن در بازتعریف هدف درمانی از تسخیر سختی‌های درونی به انتخاب آگاهانه اقدام معنادار، با وجود سختی‌ها، نهفته است. شواهد، دال بر ضرورت بالینی برای اولویت‌بندی پرورش انعطاف‌پذیری به عنوان سازوکار ماندگار برای شکوفایی در میان تلاطم‌های اجتناب‌ناپذیر زندگی است.

کلمات کلیدی : رفتاردرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مدیریت بحران اجتناب تجربه‌ای زندگی بر مبنای ارزش‌ها