زیارت جامعه کبیره به‌مثابه هستی‌شناسی منبع‌محور امامت: توحید، ولایت، حجیت معرفتی و معماری هدایت الهی

زیارت جامعه کبیره به‌مثابه هستی‌شناسی منبع‌محور امامت: توحید، ولایت، حجیت معرفتی و معماری هدایت الهی

سید عبدالحجت مقدس نیان1

1) دانشگاه ادیان و مذاهب،

کد IOI مقاله : AAHA-ABHBEG
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    زیارت جامعه کبیره از جامع‌ترین متون زیارتی ـ کلامی امامیه درباره امامت است؛ بااین‌حال، ادبیات موجود درباره آن تا حد زیادی در حوزه‌هایی جداگانه مانند تحلیل سند، شرح‌نگاری، طبقه‌بندی موضوعی، کتاب‌شناسی، تفسیر مهدوی و تبیین عبادی پراکنده مانده است. این مقاله زیارت جامعه کبیره را به‌مثابه هستی‌شناسی منبع‌محور امامت و معماری هدایت الهی بازسازی می‌کند. از نظر روش‌شناختی، پژوهش از طراحی کیفی، متنی ـ مفهومی و کلامیِ منبع‌انتقادی بهره می‌گیرد و از خوانش دقیق متن، وزن‌دهی سند ـ متن، کدگذاری کارکردی عبارات، ترسیم ردیابی‌پذیری منبعی، مثلث‌سازی شروح و منطق محدود طراحی‌دانش برای صورت‌بندی مدل استفاده می‌کند. مبنای متنی پژوهش، من لا یحضره الفقیه را به‌عنوان شاهد متنی اولیه و مرکزی در اولویت قرار می‌دهد و در عین حال، تحلیل را در زیرساخت گسترده‌تر کتب اربعه و سنت‌های منتخب شرح جای می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زیارت جامعه کبیره، امامت را در قالب یک هستی‌شناسی هفت‌لایه هدایت الهی رمزگذاری می‌کند: معرفت خداوندی، ولایت منصوب، میانجی‌گری معرفتی، حجیت مطهر، التزام اخلاقی، هویت ایمانی و تکمیل مهدوی ـ تمدنی. همچنین مقاله نشان می‌دهد که متن، امامان را نه موجوداتی قدسی و مستقل در عرض خداوند معرفی می‌کند و نه رهبرانی صرفاً نمادین، جامعه‌شناختی، سیاسی یا مدیریتی. این مقاله با منبع‌ردیاب ساختن مدل‌سازی متن مقدس، در عین خارج نگه داشتن قداست، قبول الهی، اخلاص، مرتبه معنوی و حقیقت ولایت از قلمرو سنجش، به کلام شیعه، مطالعات دین، معرفت‌شناسی اسلامی، آموزش دینی و معماری امن دانش اسلامی در نسبت با هوش مصنوعی کمک می‌کند.

کلمات کلیدی : زیارت جامعه کبیره هستی‌شناسی امامت توحید ولایت حجیت معرفتی کدگذاری کارکردی عبارات معماری دانش اسلامی