از چشم‌انداز ارزش‌بنیان تا سنجش حکمرانی‌شده: معماری ۵۶۰‌شاخصی مدل دوم UCTA برای نوزایی تمدنی اسلامی

از چشم‌انداز ارزش‌بنیان تا سنجش حکمرانی‌شده: معماری ۵۶۰‌شاخصی مدل دوم UCTA برای نوزایی تمدنی اسلامی

سید عبدالحجت مقدس نیان1

1) دانشگاه ادیان و مذاهب،

کد IOI مقاله : AAHA-ABHFEF
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    ادبیات نوزایی تمدنی اسلامی، تقریرهایی هنجاری و غنی از جهان‌بینی، عدالت، مقاصد و اصلاح نهادی ارائه می‌دهد؛ بااین‌حال، درباره چگونگی ترجمه این تعهدات به سنجش ممیزی‌پذیر و تصمیمات عمومی بازنگری‌پذیر، راهنمایی محدودی فراهم می‌سازد. این پژوهش می‌پرسد نوزایی تمدنی اسلامی چگونه می‌تواند در قالب معماری شاخصیِ مبتنی بر نصوص، غیرتقلیل‌گرا و حکمرانی‌پذیر عملیاتی شود. پژوهش با بهره‌گیری از علم طراحی مفهومی، مدل دوم UCTA را توسعه می‌دهد و از حیث ساختاری ارزیابی می‌کند؛ واحد تحلیل، معماری شاخص‌هاست، نه یک کشور، نهاد، جمعیت یا متن مقدس. پیکره طراحی مشتمل بر تبار ثبت‌شده UCTA، فهرست کنترل‌شده شاخص‌ها، پروتکل مبناگذاری نصّی–ارزشی، یادداشت‌های طراحی تمدنی و ضوابط روش‌شناختی برگرفته از سنجش عملکرد، ساخت شاخص‌های ترکیبی، هشدار زودهنگام، اعتبارسنجی و اخلاق سنجش است. برساخته حاصل، پنج ابرستون، چهارده بُعد راهبردی، ۲۸۰ شاخص کلیدی عملکرد عملیاتی، ۱۴۰ شاخص پیشرفت راهبردی و ۱۴۰ شاخص هشدار بحران را مشخص می‌سازد. کتابخانه پیشنهادی ۵۶۰‌گویه‌ای، عملکرد جاری، مسیر پایدار پیشرفت راهبردی و شکنندگی نوپدید را از یکدیگر تفکیک می‌کند؛ ۵۱۸ سنجه غیرترکیبی را از ۴۲ شاخص ترکیبی مشتق‌شده متمایز می‌سازد؛ و نظام کدگذاری کنترل‌شده، قابلیت ردیابی منبع تا سازه، قواعد منع دوباره‌شماری و خطوط قرمز غیرجبرانی ناظر بر شکست‌های شدید در حوزه‌های کرامت، عدالت، اعتماد، صلح، انسجام الهیاتی، یکپارچگی شواهد و حکمرانی داده را برقرار می‌کند. از حیث نظری، پژوهش سنجش تمدنی را به‌مثابه مسئله‌ای برای ترجمه حکمرانی‌شده بازصورت‌بندی می‌کند که مبناگذاری هنجاری، تصریح سازه‌ها، قابلیت نهادی، مشاهده و اقدام اصلاحی را به یکدیگر پیوند می‌دهد. از حیث عملی، مدل معماری نقش‌محوری را برای اجرای پایلوت‌های محدوددامنه ارائه می‌دهد که شاخص‌ها را به مالکان، تبار داده، تناوب بازنگری و قواعد پاسخ متصل می‌سازد. مدل دوم UCTA از نظر ساختاری تصریح شده، اما هنوز از حیث تجربی اعتبارسنجی نشده است؛ ازاین‌رو، داوری خبرگان، آزمون امکان‌پذیری، پایلوت‌های نهادی، واسنجی بافتی، تحلیل حساسیت، ارزیابی ناوردایی و اعتبارسنجی طولی همچنان ضرورت دارند.

کلمات کلیدی : نوزایی تمدنی اسلامی پژوهش علم طراحی سنجش عملکرد شاخص‌های پیشرفت راهبردی شاخص‌های هشدار بحران مقاصد الشریعه حکمرانی سنجش