از رانت نفت تا رشد: کانال‌های مستقیم و سرمایه‌گذاری در اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس

از رانت نفت تا رشد: کانال‌های مستقیم و سرمایه‌گذاری در اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس

سمانه مهدوی1

1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد اقتصاد، گرایش تجارت الکترونیک، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AAHA-ACZZFB
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    رابطه بین رانت‌های نفتی (OILR)، تشکیل سرمایه ناخالص (GCF) و رشد اقتصادی در اقتصادهای وابسته به منابع همچنان مبهم است. این مطالعه دو کانال انتقال متمایز را در اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) در سال‌های 1995 تا 2021 بررسی می‌کند: یک کانال درآمد مستقیم از طریق رانت‌های نفتی (OILR) و یک کانال سرمایه‌گذاری از طریق تعامل بین رانت‌های نفتی و تشکیل سرمایه ناخالص (OILR×GCF). این مطالعه با استفاده از روش رگرسیون چندکی گشتاورها (MMQR)، ناهمگونی توزیعی را ثبت کرده و بین دوره قبل از بحران و دوره در طول و بعد از بحران قیمت نفت 2014-2016 تمایز قائل می‌شود. نتایج نشان‌دهنده عدم تقارن قابل توجه در هر دو کانال است. برای نمونه کامل، OILR تأثیر مستقیم مثبت و فزاینده‌ای بر رشد دارد، در حالی که GCF به تنهایی ناچیز است. در مقابل، OILR×GCF در تمام چندک‌ها مثبت و معنادار است، که نشان می‌دهد رانت‌های نفتی هنگام تبدیل به سرمایه مولد، سهم بیشتری در رشد دارند. تحلیل رژیم، یک تغییر ساختاری پس از بحران قیمت نفت را نشان می‌دهد: قبل از بحران، OILR و GCF عمدتاً در چارک‌های میانی و بالایی مثبت بودند، در حالی که اثر متقابل به حالت‌های رشد متوسط ​​محدود می‌شد. در طول و پس از بحران، اثرات مستقیم OILR و GCF ناپدید می‌شوند، در حالی که OILR×GCF در کل توزیع رشد مثبت و معنادار باقی می‌ماند. این یافته‌ها با ادغام کانال‌های درآمد مستقیم و سرمایه‌گذاری در یک چارچوب حساس به توزیع، مدل‌سازی صریح تعامل OILR×GCF و شناسایی یک تغییر وابسته به رژیم پس از بحران قیمت نفت، به ادبیات رشد منابع کمک می‌کنند. نتایج، اهمیت فزاینده کارایی سرمایه‌گذاری و تخصیص سرمایه مولد را برای حفظ رشد در اقتصادهای وابسته به نفت، به ویژه در شرایط پس از بحران، برجسته می‌کند.

کلمات کلیدی : اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس رانت‌های نفتی تشکیل سرمایه ناخالص رشد اقتصادی mmqr بحران قیمت نفت 2014 2016