دارورسانی مبتنی بر نانوذرات برای مدیریت دیابت: یک مرور کوتاه متمرکز
دارورسانی مبتنی بر نانوذرات برای مدیریت دیابت: یک مرور کوتاه متمرکز
شهریار جاماسب1
1) دانشیار گروه مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی
کد IOI مقاله
:
AAHD-ABHEHF
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
دیابت ملیتوس (مرض قند) یک اختلال متابولیک مزمن با شیوع جهانی رو به افزایش است که با هیپرگلیسمی ناشی از نقص در ترشح یا عملکرد انسولین مشخص میشود. چالش اصلی در مدیریت دیابت، حفظ سطح گلوکز خون در یک محدوده فیزیولوژیکی محدود است، زیرا هم هیپرگلیسمی و هم هیپوگلیسمی خطرات قابلتوجهی برای سلامتی ایجاد میکنند. اگرچه تغییرات سبک زندگی و دارودرمانی حائز اهمیت کلیدی هستند، روشهای متداول تجویز دارو محدودیتهای قابلتوجهی از جمله پایبندی ضعیف بیمار به استفاده از دارو، فراهمی زیستی پایین تر از حد بهینه و عوارض جانبی دارند. سامانههای رسانش دارو مبتنی بر نانوذرات به عنوان بسترهای امیدوارکننده برای مقابله با این چالشها مطرح شدهاند. این مقاله مروری، کاربردهای اخیر نانومواد را در مدیریت دیابت، شامل رسانش خوراکی و تزریقی دارو، فرمولاسیونهای پاسخدهنده به گلوکز و چسبهای ریزسوزنی (پچ های میکرونیدلی) بررسی میکند. نقش نانوذرات پلیمری، لیپیدی، سیلیکای مزوپور و فلزی در افزایش پایداری دارو، فراهمی زیستی و رسانش هدفمند مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین، راهکارهای مبتنی بر نانوذرات برای کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب—که در پاتوفیزیولوژی دیابت نقش کلیدی دارند—مرور میشوند. قابلیتهای پاسخدهنده به محرک، سامانههای تحویل انسولین حلقهبسته را ممکن میسازند که به نوسانات فیزیولوژیکی گلوکز پاسخ میدهند. علیرغم نتایج امیدوارکننده پیشبالینی، چالشهای مربوط به سمیت، مقیاسپذیری و کاربرد در محیط بالینی باید مورد بررسی بیشتری قرار گیرند. در این مقاله مروری، تحلیلی انتقادی از پیشرفتهای کنونی و چشماندازهای آینده در درمان دیابت مبتنی بر نانوذرات را ارائه می شود.
کلمات کلیدی : دیابت ملیتوس (مرض قند) نانوذرات رسانش دارو انسولین سامانه های پاسخ دهنده به گلوکز استرس اکسیداتیو ریزسوزن ها (میکرونیدل ها)