ارزیابی بالینی عملکردیِ چارچوب YOLO11s (به‌همراه کاشی‌بندی بهبودیافته با روش CLAHE) برای تشخیص پوسیدگی‌های پروگزیمال در رادیوگرافی‌های بایت‌وینگ

ارزیابی بالینی عملکردیِ چارچوب YOLO11s (به‌همراه کاشی‌بندی بهبودیافته با روش CLAHE) برای تشخیص پوسیدگی‌های پروگزیمال در رادیوگرافی‌های بایت‌وینگ

سنا اسماعيلي1 پرنيان عليزاده اسكويي2 تهمينه رازي3 آسيه دادگر4 كسري رحيمي پور5 عطا جديري6

1) دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي پزشكي گرايش بيوالكتريك، دانشگاه علوم پزشكي تبريز-
2) استاد گروه دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي تبريز-
3) استاد گروه دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي تبريز-
4) رزيدنت گروه دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي
5) رزيدنت گروه دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي
6) استاد گروه مهندسي پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تبريز-

کد IOI مقاله : AAHD-ABKDZB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    تشخیص پوسیدگی‌های بین‌دندانی (اینترپروگزیمال) در رادیوگرافی‌های بایت‌وینگ دشوار است، زیرا ضایعات کوچک و دارای کنتراست پایین هستند و در سطوح تماس قرار دارند؛ جایی که هم‌پوشانی‌های آناتومیک ممکن است تغییرات اولیه را پنهان کنند. این مطالعه به‌جای پیشنهاد یک معماری جدید شبکه عصبی، چارچوبی عملیاتی و آماده‌به‌کارگیری را برای تشخیص پوسیدگی‌های پروگزیمال در سطح تصویر ارزیابی کرد که از روش‌های «ترازسازی تطبیقی ​​هیستوگرام با محدودیت کنتراست» (CLAHE)، کاشی‌بندی (تایلینگ) با هم‌پوشانی و مدل YOLO11s بهره می‌برد. مجموعه داده شامل ۱۰۸۴ رادیوگرافی بایت‌وینگ از ۳۰۶ بیمار بود که شامل ۵۸۵ تصویر دارای پوسیدگی و ۴۹۹ تصویر سالم، با مجموع ۱۹۱۵ ضایعه‌ی نشان‌گذاری‌شده توسط متخصصان می‌شد. مقایسه اولیه میان مدل‌های YOLO11s روی تصویر کامل، YOLO11s روی کاشی‌های ساده و YOLO11s روی کاشی‌های بهبودیافته با CLAHE، منجر به انتخاب پیکربندی «کاشی‌بندی‌شده با CLAHE» برای ارزیابی نهایی شد. استفاده از روش اعتبارسنجی متقابل پنج‌بخشی (5-fold) بر اساس بیمار، همراه با یک بخش داخلی اعتبارسنجی (نیز بر اساس بیمار)، تضمین کرد که هر رادیوگرافی یک‌بار در بخش آزمونِ جداشده (held-out) ارزیابی شود. در مرحله آموزش، تمام کاشی‌های منفیِ واجد شرایط حفظ شدند، در حالی که رادیوگرافی‌های مراحل اعتبارسنجی و آزمون به‌صورت کامل و فراگیر (بدون انتخاب ناحیه بر اساس نشان‌گذاری‌ها) پردازش گردیدند. با الهام از ارزیابی «نقطه عملکرد بالینی» در رادیوگرافی قفسه سینه، سه حالتِ از پیش تعیین‌شده بر اساس نتایج اعتبارسنجی تعریف شد که عبارت بودند از: غربالگری با اولویت حساسیت، طبقه‌بندی متوازن، و کنترل مثبت کاذب با اولویت ویژگی (اختصاصیت). حالتِ با اولویت حساسیت به حساسیت ۹۱٫۹۴٪ ± ۴٫۸۸٪ و ویژگی ۴۳٫۱۸٪ ± ۲۱٫۵۹٪ دست یافت؛ حالت متوازن حساسیت ۸۷٫۹۸٪ ± ۴٫۹۳٪ و ویژگی ۵۸٫۱۱٪ ± ۱۹٫۷۶٪ را ثبت کرد و بالاترین امتیاز F1 (برابر با ۷۸٫۷۰٪ ± ۴٫۵۹٪) را به دست آورد؛ و حالت با اولویت ویژگی به حساسیت ۶۹٫۶۲٪ ± ۱۷٫۵۶٪ و ویژگی ۷۷٫۷۸٪ ± ۱۰٫۲۲٪ رسید. دستاورد اصلی این پژوهش ماهیتی روش‌شناختی و مبتنی بر ارزیابی دارد و ترکیبی از استنتاج فراگیر در سطح بیمار، انتخاب نقطه عملکرد صرفاً بر اساس داده‌های اعتبارسنجی، و سنجش صریح موازنه میان حساسیت و ویژگی را ارائه می‌دهد. ارزیابی جامع بیمار-محور، شواهد داخلی برای این چارچوب ارائه می‌دهد، در حالی که تنوع بین‌گروهی و طراحی تک‌مرکزی نشان می‌دهد که اعتبارسنجی خارجی و ارزیابی گردش کار آینده‌نگر قبل از استقرار بالینی مورد نیاز است.

کلمات کلیدی : ‌ها رادیوگرافی بایت‌وینگ پوسیدگی پروگزیمال yolo11s clahe نقاط عملکرد بالینی ارزیابی جامع سوگیری تشخیصی