تحلیل رابطه ویژگی های شخصيتي بارفتار های پرخطر رانندگی

تحلیل رابطه ویژگی های شخصيتي بارفتار های پرخطر رانندگی

سید حسام الدین فاخری1 علی ادریسی2

1) دانشجو کارشناسی ارشد _ گرایش عمران_ حمل‌ونقل
2) دانشیار

کد IOI مقاله : AAHE-ABKHCK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    سوانح رانندگی یکی از جدی‌ترین معضلات سلامت عمومی است که عوامل انسانی در آن نقش دارند. مطالعه حاضر با هدف مرور نظام‌مند پژوهش‌های انجام‌شده پیرامون رابطه میان ویژگی‌های شخصیتی و رفتارهای پرخطر رانندگی صورت گرفته است. این مقاله یک مطالعه مروری است که یافته‌های پژوهش‌های کلیدیِ انجام‌شده در بازه‌ای طولانی‌مدت را با در نظر گرفتن مدل‌های شخصیتی (مدل پنج‌عاملی، آیزنک، کلونینجر، زاکرمن)، روش‌شناسی پژوهش، ابزارهای سنجش، گروه‌های جمعیتی مختلف (رانندگان عادی، رانندگان حرفه‌ای، موتورسواران و جوانان) و عوامل تعدیل‌کننده (مانند سن و تجربه) تلفیق می‌کند. بررسی مطالعات نشان داد که هیجان‌خواهی و تکانشگری، قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های رفتارهای پرخطر نظیر رانندگی غیرقانونی و رانندگی در حالت مستی هستند. پرخاشگری-خصومت با رانندگی توأم با خشم و رفتارهای پرخطر، و روان‌رنجوری-اضطراب با رانندگی توأم با اضطراب رابطه مستقیم دارند. در مقابل، ویژگی‌های توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی به عنوان عوامل محافظ عمل کرده و با رفتارهای ایمن و نوع‌دوستانه مرتبط هستند. همچنین مطالعات به بررسی نقش نگرش‌ها و ادراک خطر، و نیز اثر تعدیل‌کنندگی سن، جنسیت و سابقه رانندگی پرداخته‌اند. پژوهش‌های جدید در حوزه شخصیت پویا نشان داده‌اند که وضعیت‌های شخصیتی در موقعیت‌های پرخطر تغییر می‌کنند. ویژگی‌های شخصیتی نقشی تعیین‌کننده در تبیین رفتارهای پرخطر رانندگی و طراحی مداخلات ایمنی ترافیک (با در نظر گرفتن پروفایل شخصیتی، سن، جنسیت و تجربه رانندگان) ایفا می‌کنند. از این رو، ضرورت دارد که شکاف‌های پژوهشی موجود، به‌ویژه در مورد جمعیت‌های مناطق شمالی و جامعه ایران، برطرف گردد.

کلمات کلیدی : ویژگی‌های شخصیتی رفتارهای رانندگی پرخطر مدل پنج‌عاملی شخصیت هیجان‌خواهی ایمنی ترافیک