مروری بر فرآیند پیرولیز و عوامل مؤثر بر تولید و ویژگی‌های بایوچار با تأکید بر کاربردهای کشاورزی

مروری بر فرآیند پیرولیز و عوامل مؤثر بر تولید و ویژگی‌های بایوچار با تأکید بر کاربردهای کشاورزی

خشایار مرادی1 مریم عباسی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد عمران محیط زیست گزایش پسماند جامد , دانشگاه شهید بهشتی تهران,
2) دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،

کد IOI مقاله : AAHE-ACZDCH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    رشد بی‌سابقه جمعیت جهان، همراه با افزایش تولید پسماندهای جامد، ضرورت اتخاذ رویکردهای پایدار برای مدیریت و ارزش‌آفرینی این مواد را افزایش داده است. در میان رویکردهای موجود، فرآیندهای ترموشیمیایی مانند پیرولیز به‌عنوان روش‌هایی مؤثر برای تبدیل زیست‌توده‌های پسماند به محصولات با ارزش افزوده، از جمله بایوچار، زیست‌نفت و گاز سنتز، توجه قابل‌توجهی را به خود جلب کرده‌اند. پیرولیز یک فرآیند ترموشیمیایی است که در شرایط محدود از نظر اکسیژن و معمولاً در محدوده دمایی 300–700 درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. در طی این فرآیند، اجزای اصلی زیست‌توده، از جمله سلولز، همی‌سلولز و لیگنین، تحت تجزیه حرارتی، کربونیزاسیون و آروماتیزاسیون قرار می‌گیرند. بایوچار، به‌عنوان محصول جامد حاصل از پیرولیز، به دلیل برخورداری از ساختار کربنی پایدار، تخلخل، ظرفیت تبادل کاتیونی و فراوانی گروه‌های عاملی فعال، به‌طور گسترده برای بهبود کیفیت خاک، افزایش نگهداشت عناصر غذایی، اصلاح خاک‌های تخریب‌شده و تقویت ترسیب کربن مورد استفاده قرار گرفته است. بااین‌حال، ویژگی‌ها و عملکرد بایوچار به عوامل متعددی از جمله نوع زیست‌توده، شرایط پیرولیز و روش‌های تولید وابسته است. این مطالعه به بررسی فرآیند پیرولیز، عوامل مؤثر بر تولید و ویژگی‌های بایوچار و نقش آن در کاربردهای کشاورزی می‌پردازد. مطالعات موجود نشان می‌دهند که پیرولیز آهسته به دلیل بازده بالاتر تولید بایوچار و تولید یک محصول کربنی نسبتاً پایدار، برای کاربردهای کشاورزی مطلوب‌تر است. افزایش دمای پیرولیز به‌طور کلی موجب کاهش بازده بایوچار و در عین حال افزایش سطح ویژه، آروماتیسیته و پایداری کربن می‌شود؛ درحالی‌که ویژگی‌های خوراک و سایر پارامترهای فرآیند تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت محصول نهایی دارند. با وجود مزایای بایوچار، چالش‌هایی از جمله تغییرپذیری ویژگی‌های بایوچار، فقدان استانداردهای کاملاً تعریف‌شده، هزینه‌های اصلاح بایوچار و محدود بودن مطالعات بلندمدت میدانی، کاربرد گسترده این فناوری را محدود کرده‌اند. بهینه‌سازی آتی شرایط پیرولیز، توسعه بایوچارهای مهندسی‌شده، به‌کارگیری فناوری‌های نوظهور و انجام ارزیابی‌های جامع اقتصادی و زیست‌محیطی می‌تواند زمینه را برای گسترش کاربرد بایوچار در کشاورزی پایدار و مدیریت پسماند فراهم کند.

کلمات کلیدی : پیرولیز بایوچار زیست‌توده پسماندی ویژگی‌های بایوچار کشاورزی پایدار