هوش مصنوعی در معماری: کاربردها، تحلیل رفتاری، ارزیابی عملکرد و چالش‌ها در پشتیبانی از فرایند طراحی معماری

هوش مصنوعی در معماری: کاربردها، تحلیل رفتاری، ارزیابی عملکرد و چالش‌ها در پشتیبانی از فرایند طراحی معماری

علی رخشانی1 آرمان عادلی صباغ2

1) دانشجوی کارشناسی‌ارشد معماری، دانشکده معماری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،
2) دانشجوی کارشناسی‌ارشد معماری، دانشکده معماری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،

کد IOI مقاله : AAHF-ABAADH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    ادغام هوش مصنوعی (AI) در حوزهٔ معماری، جریان‌های کاری طراحی، فرایندهای بصری‌سازی و کاوش‌های خلاقانه را دگرگون ساخته است. این پژوهش به بررسی کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد ــ از جمله Midjourney، Stable Diffusion، DALL‑E و مدل‌های زبانی بزرگ مانند ChatGPT ــ در پشتیبانی از معماران در حوزه‌های گوناگون می‌پردازد؛ از طراحی مفهومی و بهینه‌سازی رندر گرفته تا مدل‌سازی پارامتریک، ترجمهٔ فنی و زمینه‌های آموزشی. با مرور جامع مطالعات تجربی اخیر (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵)، این تحقیق تحلیل مقایسه‌ای عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی را ارائه می‌دهد، تکنیک‌های مهندسی پرامپت متناسب با بصری‌سازی معماری را بررسی می‌کند و الگوهای رفتاری تعامل معمار–هوش مصنوعی را تحلیل می‌نماید. یافته‌ها چالش‌های کلیدی را شناسایی می‌کنند؛ از جمله سوگیری‌های مجموعه‌داده‌ها، محدودیت‌های درک کارکردی، دغدغه‌های اخلاقی پیرامون مالکیت اثر، و موانع ادغام در فرایندهای حرفه‌ای. داده‌های کمی حاصل از مطالعات پذیرش، آزمایش‌های کنترل‌شده و تحلیل‌های موردی نشان می‌دهند که هرچند ابزارهای هوش مصنوعی به‌طور چشمگیری مراحل ایده‌پردازی را تسریع کرده و کاوش بصری را ارتقا می‌دهند، نظارت انسانی دقیق برای تضمین صحت کارکردی و حساسیت فرهنگی ضروری است. این مقاله در پایان، توصیه‌هایی برای جریان‌های کاری ترکیبی ارائه می‌دهد که تولید مفاهیم باکیفیت را با تنظیمات قابل‌کنترل تلفیق می‌کنند و بر ضرورت تدوین شاخص‌های استاندارد و چارچوب‌های ارزیابی انسان‌محور برای هدایت انتخاب مبتنی بر شواهد ابزارهای هوش مصنوعی در عمل معماری تأکید دارد.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی طراحی معماری هوش مصنوعی مولد مهندسی پرامپت بصری‌سازی طراحی