فراتر از کنترل تابش خورشیدی: بازاندیشی در نقش حیاط مرکزی در سامانه پاسخ‌گویی اقلیمی خانه‌های بومی مناطق گرم و خشک ایران

فراتر از کنترل تابش خورشیدی: بازاندیشی در نقش حیاط مرکزی در سامانه پاسخ‌گویی اقلیمی خانه‌های بومی مناطق گرم و خشک ایران

محمدرضا کریمی1 مقدی خدابخشیان2 مریم قاسمی سیچانی3

1) کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، مرکز تحقیقات گردشگری معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2) استادیار، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، مرکز تحقیقات گردشگری معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3) استادیار، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، مرکز تحقیقات گردشگری معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHFKK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حیاط مرکزی یکی از مهم‌ترین راهبردهای اقلیمی به‌کاررفته در خانه‌های بومی مناطق گرم و خشک ایران به‌شمار می‌آید. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور ادبیات، به بررسی نقش حیاط مرکزی در تعدیل شرایط ریزاقلیمی و بهبود محیط حرارتی فضاهای پیرامون آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عملکرد اقلیمی حیاط حاصل برهم‌کنش مجموعه‌ای از راهبردها، از جمله استفاده از مخازن حرارتی، سرمایش تابشی، تهویه طبیعی، سرمایش تبخیری و مدیریت تابش خورشیدی ورودی است. افزون بر این، پژوهش حاضر استدلال می‌کند که ارزیابی عملکرد اقلیمی حیاط صرفاً بر پایه شاخص‌های تابشی و ریزاقلیمی، برای تبیین عملکرد سامانه اقلیمی کل بنا کافی نیست. بلکه روابط فضایی میان اجزای ساختمان و همچنین رفتارهای تطبیقی ساکنان نیز باید مورد توجه قرار گیرند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در توسعه راهبردهای طراحی اقلیمی برای مسکن معاصر، ارتقای تاب‌آوری حرارتی شهری و هدایت مداخلات بهسازی حرارتی با حساسیت نسبت به ارزش‌های فرهنگی مؤثر واقع شود.

کلمات کلیدی : حیاط مرکزی معماری اقلیم‌پاسخ اقلیم گرم و خشک عملکرد ریزاقلیمی و حرارتی رفتارهای تطبیقی