نقش فاکتورهای رشد موجود در پلاسما و سرم خون بند ناف در تحریک بازسازی بافتی و تنظیم مسیرهای متابولیکی گلوکز: راهبردی نوین برای درمان دیابت مقاوم به انسولین

نقش فاکتورهای رشد موجود در پلاسما و سرم خون بند ناف در تحریک بازسازی بافتی و تنظیم مسیرهای متابولیکی گلوکز: راهبردی نوین برای درمان دیابت مقاوم به انسولین

مهدیه السادات البوشوکه‌1

1) گروه بیوشیمی دانشکده علوم پایه دانشکاه آزاد واحد اسلامی، واحد شاهرود، شاهرود ایران.

کد IOI مقاله : ABEB-ABGAGD
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    دیابت ناشی از مقاومت به انسولین یک اختلال متابولیک پیچیده است که علاوه بر اختلال در سیگنال‌رسانی انسولین، شامل التهاب مزمن، تخریب عملکرد میتوکندری، ناکافی بودن عروقی و کاهش ظرفیت ترمیم بافتی است. درمان‌های رایج دیابت عمدتاً بر کنترل قند خون متمرکز بوده و اغلب ناتوان از بررسی ناهنجاری‌های سلولی و میکرومحیطی هستند که پیشرفت بیماری را هدایت می‌کنند. در سال‌های اخیر، پزشکی ترمیمی به‌عنوان یک استراتژی تکمیلی مطرح شده و پلاسما و سرم خون که از جعبه‌ی جنینی (Umbilical Cord Blood) به‌دست می‌آید، به‌دلیل غنای بالای خود از عوامل رشدی، سیتوكین‌ها، متابولیت‌ها و وزیکول‌های خارج‌سلولی با فعالیت زیستی قوی، توجه فزاینده‌ای را به‌خود جلب کرده است. هدف این مرور، ارزیابی انتقادی نقش عوامل رشدی موجود در پلاسما و سرم خون جعبه‌ی جنینی در تحریک بازسازی بافت و تنظیم مسیرهای متابولیسم گلوکز، با تأکید ویژه بر کاربرد بالقوه‌ی آن‌ها در درمان دیابت ناشی از مقاومت به انسولین، است. این مرور شواهد تجربی، پیش‌بالینی و ترجمه‌ای را جمع‌آوری کرده تا پیوندهای مکانیستی بین سیگنال‌رسانی ترمیمی و تنظیم متابولیک را روشن سازد. تحلیل جامع ادبیات بر روی ترکیب زیستی محصولات به‌دست‌آمده از خون جعبه‌ی جنینی، اثرات آن‌ها بر مسیرهای سیگنال‌رسانی انسولین، عملکرد میتوکندری، آنژیوژنز، ایمونومودولاسیون و ترمیم بافت در اندام‌های واکنش‌گرا به انسولین—مانند عضله‌ی اسکلتی، کبد و بافت چربی—انجام شده است. تمرکز بر مطالعات مکانیستی و مدل‌های پیش‌بالینی بوده است که نحوه‌ی تأثیر این عوامل زیستی فعال بر هومئوستاز سیستمیک گلوکز را روشن می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهند که پلاسما و سرم خون جعبه‌ی جنینی از طریق فعال‌سازی مسیرهای سیگنال‌رسانی کلیدی—از جمله PI3K/Akt—، سرکوب التهاب مزمن، بهبود واسطه‌گری عروقی و بازگرداندن انعطاف‌پذیری متابولیک سلولی، حساسیت به انسولین را افزایش می‌دهند. علاوه بر این، به‌نظر می‌رسد که وزیکول‌های خارج‌سلولی و اگزوزوم‌ها از طریق مکانیسم‌های اپی‌ژنتیکی و پس‌از-ترنسلاسیونی، برنامه‌ریزی متابولیک پایدار را انجام می‌دهند. مهم‌تر از همه، این افکت‌ها بدون ایجاد هیپوگلیسمی یا ترشح بیش‌ازحد انسولین رخ می‌دهند. در نتیجه، پلاسما و سرم خون جعبه‌ی جنینی به‌عنوان یک پلتفرم درمانی ترکیبی-ترمیمی امیدوارکننده مطرح می‌شوند که می‌توانند پاتوفیزیولوژی چندعاملی دیابت ناشی از مقاومت به انسولین را دربرگیرند.

کلمات کلیدی : پلاسما خون جعبه‌ی جنینی مقاومت به انسولین بازسازی بافت عوامل رشدی متابولیسم گلوکز