اگزوزوم‌های مشتق از خون بند ناف به عنوان نانوحامل‌های نوین در ژن‌درمانی هدفمند تنظیم انسولین در دیابت

اگزوزوم‌های مشتق از خون بند ناف به عنوان نانوحامل‌های نوین در ژن‌درمانی هدفمند تنظیم انسولین در دیابت

مهدیه السادات البوشوکه‌1

1) گروه بیوشیمی دانشکده علوم پایه دانشکاه آزاد واحد اسلامی، واحد شاهرود، شاهرود ایران

کد IOI مقاله : ABEB-ABGAGE
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    دیابت ملیتوس یک اختلال متابولیک پیچیده است که با کاهش ترشح انسولین، مقاومت به انسولین یا ترکیبی از هر دو، منجر به هیپرگلیسمی مزمن و عوارض تدریجی چندسیستمی می‌شود. علیرغم پیشرفت‌های حاصل در درمان‌های دارویی، راهبردهای درمانی فعلی عمدتاً موقتی هستند و ناتوان از توجیه مکانیسم‌های ژنتیکی، التهابی و سلولی پایه‌ای در اختلال در تنظیم انسولین می‌باشند. در این زمینه، رویکردهای درمانی مبتنی بر ژن توجه فزاینده‌ای را به‌خود جلب کرده‌اند؛ اما تبدیل بالینی آن‌ها با چالش‌هایی در زمینه‌ی کارایی تحویل، ایمنی و اختصاص‌پذیری بافتی مواجه است. اخیراً، اگزوزوم‌های به‌دست‌آمده از خون جعبه‌ی جنینی (UCB‑ExOs) به‌عنوان یک حامل نانوبیولوژیکی امیدوارکننده مطرح شده‌اند که می‌تواند این محدودیت‌ها را برطرف کند. هدف اصلی این مرور، ارزیابی انتقادی بالقوه‌ی UCB‑ExOs به‌عنوان حامل‌های نانو برای درمان ژنی هدفمند در تنظیم انسولین و هومئوستاز گلوکز در دیابت بود. یک ترکیب روایی جامع از مطالعات پیش‌بالینی اخیر منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ انجام شد، با تمرکز بر زایش اگزوزوم، ترکیب مولکولی بار محتوایی، مکانیسم‌های تنظیم ژنی و پیامدهای درمانی در مدل‌های دیابتی. تأکید بر شواهد تجربی مربوط به تنظیم ژن‌های مرتبط با انسولین، حفاظت از سلول‌های بتا، تنظیم ایمنی و بهبود متابولیک سیستمیک بود. یافته‌های تحلیل‌شده به‌طور متناقض نشان می‌دهند که UCB‑ExOs از طریق تحویل RNAهای تنظیمی و پروتئین‌ها، اثرات درمانی چندهدفه‌ای دارند و مسیرهای کلیدی درگیر در ترشح انسولین، حساسیت به انسولین، گلوکزژنز کبدی، التهاب و عملکرد عروقی را تعدیل می‌کنند. مدل‌های پیش‌بالینی دیابت نوع ۱ و نوع ۲، بهبود کنترل قند خون، افزایش پاسخ به انسولین، حفظ سلامت ساختاری سلول‌های بتا و کاهش استرس التهابی را پس از تجویز UCB‑ExOs نشان دادند. مهم‌تر از همه، این افکت‌ها با بی‌اهمیتی ایمنی پایین و سازگاری زیستی مطلوب به‌دست آمدند که پروفایل ایمنی مطلوب UCB‑ExOs را در مقایسه با سیستم‌های سنتی تحویل ژنی ویروسی تأیید می‌کند. در نتیجه، UCB‑ExOs به‌عنوان یک پلتفرم چندکاره و قوی زیستی برای درمان ژنی هدفمند، جهت بازگرداندن تنظیم فیزیولوژیک انسولین، مطرح می‌شوند. توانایی آن‌ها در ادغام مکانیسم‌های متابولیک، ایمنی و ترمیمی در یک روش درمانی واحد، آن‌ها را به یک نامزد امیدوارکننده برای درمان‌های نسل بعدی دیابت—که بر پیشرفت بیماری تأثیر می‌گذارند—تبدیل می‌کند و نیاز به مطالعات ترجمه‌ای و بالینی بیشتر را آشکار می‌سازد.

کلمات کلیدی : اگزوزوم‌های خون جعبه‌ی جنینی درمان ژنی هدفمند تنظیم انسولین حامل‌های نانو دیابت ملیتوس