چاپ چهاربعدی: مکانیسم‌ها، مواد پاسخگو به محرک و تکنیک‌های ساخت برای کاربردهای پیشرفته زیست‌پزشکی و مهندسی - بررسی جامع

چاپ چهاربعدی: مکانیسم‌ها، مواد پاسخگو به محرک و تکنیک‌های ساخت برای کاربردهای پیشرفته زیست‌پزشکی و مهندسی - بررسی جامع

علیرضا رمضانی1 پگاه عزتی نسب2

1) دانشجوی دکتری مهندسی پلیمر دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران
2) فوق لیسانس مهندسی پلیمر دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : ABEB-ABKBGC
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    چاپ چهاربعدی با افزودن تغییرات وابسته به زمان و قابل‌برنامه‌ریزی به سازه‌های چاپ‌شده، دامنه‌ی ساخت افزایشی متداول را گسترش می‌دهد. در این فناوری، با تلفیق مواد پاسخ‌گو به محرک، معماری‌های طراحی‌شده به‌صورت دیجیتالی و روش‌های ساخت افزایشی، سامانه‌های چاپ چهاربعدی می‌توانند تحت اثر محرک‌های محیطی مختلف—از جمله دما، نور، رطوبت، pH، میدان مغناطیسی، جریان یا میدان الکتریکی و سایر محرک‌ها—به‌طور برگشت‌پذیر شکل، خواص یا عملکرد خود را تغییر دهند. این مقاله مروری، سازوکارهای زیربنایی تغییرشکل و رفتار حافظه‌شکلی را به‌صورت توصیفی بررسی می‌کند و بر پلیمرهای پاسخ‌گو، هیدروژل‌ها، الاستومرهای بلور مایع، آلیاژهای حافظه‌دار و نانوکامپوزیت‌های عملکردی تمرکز دارد. همچنین، قابلیت‌ها و محدودیت‌های روش‌های مدل‌سازی رسوبی مذاب (FDM)، چاپ مستقیم جوهر (DIW) و پردازش نور دیجیتال (DLP) از نظر فرآیندپذیری مواد، تفکیک‌پذیری مکانی، امکان یکپارچه‌سازی چندماده‌ای و قابلیت ایجاد تغییرشکل برنامه‌ریزی‌شده، به‌صورت مقایسه‌ای ارزیابی می‌شوند. ارتباط میان انتخاب ماده، نوع محرک، راهبرد چاپ و عملکرد نهایی، در کاربردهای زیست‌پزشکی و مهندسی—از جمله مهندسی بافت، دارورسانی، رباتیک نرم، تجهیزات تطبیق‌پذیر و تولید پایدار—مورد بحث قرار گرفته است. چالش‌های کنونی، از جمله دوام محدود، پاسخ‌دهی کند، دقت ناکافی چاپ و موانع انتقال به کاربردهای بالینی، نیز برجسته شده‌اند. پیشرفت‌های آینده به توسعه مواد چندعملکردی، ایجاد تبدیل‌های برگشت‌پذیر و قابل‌اعتماد، و به‌کارگیری راهبردهای یکپارچه طراحی محاسباتی وابسته خواهد بود.

کلمات کلیدی : چاپ چهاربعدی مواد پاسخ‌گو به محرک پلیمرهای حافظه‌شکل ساخت افزایشی کاربردهای زیست‌پزشکی