فراتر از زبان: ارزش تجاری دوبله و زیرنویس در صنعت جهانی کتاب

شجاع نی نوا¹ کیان پرویزی² آسو نی نوا³

1) کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، ایران.
2) پژوهشگر مستقل
3) کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، واحد سنندج، ایران.

کد IOI مقاله : ABEB-ACAZBA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    جهانی‌شدن صنعت نشر، شیوه‌های تولید، توزیع، اقتباس و کسب درآمد از آثار ادبی را در ورای مرزهای ملی دگرگون کرده است. کتاب‌ها بیش‌ازپیش در محیط‌های رسانه‌ای به‌هم‌پیوسته‌ای گردش می‌کنند که در آن‌ها ترجمۀ ادبی، اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی، توزیع دیجیتال و صدور مجوز بهره‌برداری از حقوق مالکیت فکری می‌توانند به گسترش بین‌المللی آثار کمک کنند. اگرچه ترجمۀ ادبی به‌طور سنتی زمینۀ گردش بین‌المللی آثار مکتوب را فراهم کرده است، دوبله و زیرنویس نیز می‌توانند دامنۀ تجاری اقتباس‌های دیداری‌شنیداری را گسترش دهند و فرصت‌های بیشتری برای ناشران، صاحبان حقوق و توزیع‌کنندگان محتوای دیداری‌شنیداری ایجاد کنند. این مقاله ارزش تجاری بالقوۀ بومی‌سازی دیداری‌شنیداری را در صنعت جهانی کتاب بررسی می‌کند و بر بهره‌برداری از حقوق مالکیت فکری، دسترس‌پذیری برای مخاطبان، گسترش بازار و بازاریابی میان‌رسانه‌ای تمرکز دارد. این پژوهش با تکیه بر مرور کیفی و اسنادیِ منابع علمی، گزارش‌های صنعتی و پژوهش‌های مرتبط با ترجمۀ دیداری‌شنیداری، شواهد مربوط به شیوه‌های بومی‌سازی، ترجیحات مخاطبان و توزیع بین‌المللی محتوا را تلفیق می‌کند. توجه ویژه‌ای به پژوهش‌های انجام‌شده در ایران، با توجه به پیشینۀ دیرینۀ دوبله و ترجیحات مخاطبان محتوای دیداری‌شنیداری خارجی، و نیز پژوهش‌های بین‌المللی دربارۀ سکوهای پخش برخط و بازارهای بومی‌سازی معطوف شده است. تحلیل مقاله، دوبله و زیرنویس را راهبردهایی مکمل می‌داند که اثربخشی تجاری آن‌ها به ویژگی‌های بازار هدف، هزینه‌های تولید، کیفیت زبانی، الگوهای توزیع و رابطۀ میان محتوای دیداری‌شنیداری و خاستگاه ادبی آن بستگی دارد. مقاله به‌جای فرض‌گرفتن افزایش خودکار فروش بر اثر بومی‌سازی، سازوکارهای بالقوه‌ای را شناسایی می‌کند که از طریق آن‌ها اقتباس‌های بومی‌سازی‌شده می‌توانند به افزایش قابلیت کشف آثار، تعامل مخاطبان، فرصت‌های صدور مجوز و گردش گسترده‌تر مالکیت فکری ادبی کمک کنند. در پایان، چارچوبی مبتنی بر شواهد برای ارزیابی این فرصت‌ها پیشنهاد می‌شود و اولویت‌هایی برای پژوهش‌های تجربی آینده دربارۀ رابطۀ میان بومی‌سازی دیداری‌شنیداری و عملکرد صنعت نشر مشخص می‌گردد.

کلمات کلیدی : بازاریابی میان‌رسانه‌ای بومی‌سازی دیداری‌شنیداری دوبله صنعت نشر جهانی زیرنویس مالکیت فکری