بهره‌برداری از دارایی‌های نامشهود استارتاپ‌ها از طریق تجاری‌سازی فناوری چندمنظوره

شهرزاد نیکوسرشت¹ ساسان کارگران²

1) شرکت گستره آینده نگاران نیک ثروت ایران. کارشناسی ارشد گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2) شرکت گستره آینده نگاران نیک ثروت ایران. کارشناسی ارشد گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ABEB-ACZZHZ
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    اهمیت روزافزون مدل‌های کسب‌وکار دانش‌محور، دارایی‌های نامشهود را به منابع اصلی مزیت رقابتی و ارزش اقتصادی برای استارت‌آپ‌های مبتنی بر فناوری تبدیل کرده است. مالکیت معنوی، نرم‌افزار، داده‌ها، الگوریتم‌ها، دانش فنی فناوری، قابلیت‌های سازمانی و سرمایه انسانی متخصص به طور فزاینده‌ای پایه و اساسی را تشکیل می‌دهند که استارت‌آپ‌ها بر اساس آن محصولات و خدمات نوآورانه را توسعه می‌دهند. با این حال، داشتن دارایی‌های نامشهود ارزشمند لزوماً به ارزش اقتصادی تبدیل نمی‌شود. توانایی تجاری‌سازی این دارایی‌ها و شناسایی کاربردهای جایگزین برای فناوری‌های زیربنایی، برای تبدیل قابلیت‌های فناوری به منابع پایدار درآمد و رشد، به طور فزاینده‌ای مهم است. شواهد اخیر نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری نامشهود به سرعت در حال گسترش است و نرم‌افزار، داده‌ها، مالکیت معنوی، سرمایه سازمانی و مهارت‌ها نقش مهمی در فعالیت اقتصادی ایفا می‌کنند (WIPO، 2025؛ WIPO، 2026). این مقاله یک چارچوب استراتژیک برای بهره‌برداری از دارایی‌های نامشهود استارت‌آپ‌ها از طریق تجاری‌سازی فناوری چندمنظوره ارائه می‌دهد. این مقاله استدلال می‌کند که یک فناوری لزوماً نباید از طریق یک محصول، بازار یا مدل کسب‌وکار واحد تجاری شود. در عوض، استارت‌آپ‌ها می‌توانند با شناسایی و مدیریت مسیرهای تجاری‌سازی متعدد، از جمله توسعه مستقیم محصول، صدور مجوز، انتقال فناوری، مشارکت‌های استراتژیک، برنامه‌های کاربردی مبتنی بر پلتفرم و سازگاری بین صنایع، ارزش اقتصادی حاصل از دارایی‌های نامشهود خود را افزایش دهند. این مقاله با تغییر توجه از مالکیت دارایی‌های نامشهود به سمت استقرار استراتژیک آنها در کاربردها و بازارهای متعدد، یک دیدگاه مفهومی برای مدیریت تجاری‌سازی فناوری ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : دارایی‌های نامشهود استارتاپی تجاری‌سازی فناوری فناوری چندمنظوره خلق ارزش انتقال فناوری مالکیت معنوی مدیریت نوآوری