بازطراحی معماری تصمیم‌گیری راهبردی در عصر هوش مصنوعی: ارائه چارچوبی مفهومی برای تخصیص پویای اختیار، کنترل و پاسخگویی میان انسان و هوش مصنوعی

بازطراحی معماری تصمیم‌گیری راهبردی در عصر هوش مصنوعی: ارائه چارچوبی مفهومی برای تخصیص پویای اختیار، کنترل و پاسخگویی میان انسان و هوش مصنوعی

محمد جوادی1 امیرطه یزدی2 علی یعقوبعلی‌پور کندلجی3

1) استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. ایمیل:
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران. ایمیل:
3) دانشجوی دکتری مدیریت سیستم‌ها، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران. ایمیل:

کد IOI مقاله : ABFK-ACAFEA
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    گسترش هوش مصنوعی، منطق تصمیم‌گیری راهبردی در سازمان‌ها را از یک فرایند عمدتاً انسان‌محور به معماری‌های ترکیبی انسان–هوش مصنوعی سوق داده است. با وجود توسعه ادبیات مربوط به هوش ترکیبی، تصمیم‌گیری الگوریتمی، کنترل انسانی معنادار و پاسخگویی الگوریتمی، هنوز چارچوبی یکپارچه برای تبیین نحوه توزیع و بازتوزیع اختیار، کنترل و پاسخگویی در مراحل مختلف تصمیم‌گیری راهبردی وجود ندارد. پژوهش حاضر با رویکرد مفهومی–نظری و مبتنی بر مرور تلفیقی ساختاریافته و ترکیب نظری، چارچوبی برای بازطراحی معماری تصمیم‌گیری راهبردی در عصر هوش مصنوعی ارائه می‌کند. در این چارچوب، فرایند تصمیم‌گیری راهبردی در شش مرحله شامل صورت‌بندی مسئله راهبردی، تولید گزینه‌های راهبردی، ارزیابی گزینه‌ها، انتخاب راهبردی، اجرای راهبرد و پایش و بازنگری راهبردی تحلیل می‌شود. در هر مرحله، سه بُعد اساسی شامل اختیار، کنترل و پاسخگویی بررسی می‌شود. یافته مفهومی پژوهش نشان می‌دهد که الگوی مطلوب تعامل انسان و هوش مصنوعی نباید به‌صورت ثابت برای کل فرایند تصمیم‌گیری تعریف شود؛ بلکه باید متناسب با ساختار مسئله، عدم‌قطعیت، سطح ریسک، حساسیت اخلاقی، پیامدهای ذی‌نفعی و قابلیت‌های سامانه به‌صورت پویا بازپیکربندی شود. چارچوب پیشنهادی، مکمل‌بودن انسان و هوش مصنوعی را نه یک پیامد خودکار، بلکه نتیجه طراحی مناسب معماری تصمیم‌گیری راهبردی تلقی می‌کند.

کلمات کلیدی : تصمیم‌گیری راهبردی هوش مصنوعی معماری تصمیم‌گیری هوش ترکیبی کنترل انسانی پاسخگویی الگوریتمی