ارزیابی شاخص های زیست پذیری و ارائه راهبردهای ارتقای کیفیت پیاده راه های شهری ( مطالعه موردی: کلانشهر تهران)

ارزیابی شاخص های زیست پذیری و ارائه راهبردهای ارتقای کیفیت پیاده راه های شهری ( مطالعه موردی: کلانشهر تهران)

فاطمه زهرا نجاری1 پانته آ علی پور کوهی2 آتنا سادات مزینانی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی گرایش برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران -
2) استاد، دکترای تخصصی شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران،
3) دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی گرایش برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران -

کد IOI مقاله : ABGG-ACZBBZ
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    ارزیابی شاخص‌های زیست‌پذیری در پیاده‌راه‌های شهری، فرآیندی جامع برای سنجش کیفیت محیط‌های انسان‌محور است که معیارهایی نظیر ایمنی و امنیت، دسترسی‌پذیری آسان، سرزندگی و تنوع کاربری، پیوستگی کالبدی و شرایط آسایش محیطی و اقلیمی را مورد بررسی قرار می‌دهد. این ارزیابی‌ها با شناسایی نقاط ضعف فضایی و کالبدی، امکان بازتعریف فضاهای شهری را به نفع پیاده ‌مداری فراهم کرده و نقش مؤثری در کاهش غلبه وسایل نقلیه موتوری، ارتقای سلامت عمومی و افزایش تعاملات اجتماعی شهروندان ایفا می‌کنند. برای ارتقای کیفیت این فضاها، اتخاذ راهبردهایی همچون آرام‌سازی جریان ترافیک پیرامونی، بهسازی و استانداردسازی کف‌فرش‌ها، تأمین روشنایی مناسب و رفع موانع حرکتی به‌ویژه برای معلولان و سالمندان ضروری است. علاوه بر این، توسعه پوشش گیاهی و مبلمان شهری استاندارد، ارتقای جذابیت‌های بصری و استقرار کاربری‌های جاذب جمعیت نظیر فضاهای فرهنگی، کافه‌ها و رویدادهای هنری می‌تواند سرزندگی پایدار و حس تعلق به مکان را در این معابر دوچندان کند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی شاخص های زیست پذیری و ارائه راهبردهای ارتقای کیفیت پیاده راه های شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران) می باشد. در این پژوهش از مدل TOPSIS فازی استفاده شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. با توجه به گسترش بی‌رویه خودرو‌محوری در ساختار کالبدی کلانشهر تهران، تقلیل کیفیت زیست‌پذیری در فضاهای شهری به یکی از چالش‌های اساسی مدیریت نوین شهری تبدیل شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی دقیق شاخص‌های زیست‌پذیری و ارائه راهبردهای ارتقای کیفیت پیاده‌راه‌های تهران انجام شده و برای رفع عدم قطعیت در قضاوت‌های خبرگان، از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره «تاپسیس فازی» (Fuzzy TOPSIS) بهره گرفته است. در این مطالعه، پس از استخراج شاخص‌های کالبدی، عملکردی و اجتماعی ادراکی از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه، وضعیت پیاده‌راه‌های منتخب مورد سنجش و اولویت‌بندی قرار گرفت. نتایج حاصل از مدل نشان می‌دهد که فاصله معناداری میان وضعیت موجود و استانداردهای زیست‌پذیری وجود دارد؛ لذا در انتهای پژوهش، راهبردهای کلیدی شامل ارتقای نفوذپذیری، تقویت امنیت ادراکی و افزایش تعاملات اجتماعی برای بهبود کیفیت این فضاها پیشنهاد شده است تا بستری مناسب برای بازگرداندن حیات مدنی به پیاده‌راه‌های پایتخت فراهم گردد.

کلمات کلیدی : زیست پذیری پیاده راه های شهری کلانشهر تهران مدل topsis فازی