ادغام BIM و IoT در مدیریت پروژه ساخت و ساز: بررسی انتقادی چارچوب‌ها

ادغام BIM و IoT در مدیریت پروژه ساخت و ساز: بررسی انتقادی چارچوب‌ها

سید امیرحسین حسینی چالشتری1 محمد علی‌بابائی شهرکی2

1) گروه مهندسی عمران، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
2) گروه مهندسی عمران، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ABKD-ACZGAH
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    ادغام **مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM)** و **اینترنت اشیا (IoT)** در طول دهه گذشته به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات در مدیریت پروژه‌های ساخت‌وساز مطرح شده است. BIM یک نمایش دیجیتال جامع از دارایی‌ها و اجزای فیزیکی فراهم می‌کند، در حالی که IoT امکان جمع‌آوری مستمر و بلادرنگ داده‌ها را از محیط ساخته‌شده فراهم می‌سازد. انتظار می‌رود یکپارچه‌سازی این دو فناوری، تصمیم‌گیری را در حوزه‌های هزینه، زمان‌بندی، کیفیت و ایمنی در سراسر چرخه عمر پروژه بهبود بخشد. این مقاله یک **مرور انتقادی و موضوع‌محور** از یکپارچه‌سازی BIM و IoT در مدیریت پروژه‌های ساخت‌وساز ارائه می‌دهد. در این مطالعه، ۲۵ پژوهش منتشرشده در فاصله سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴، در پنج محور اصلی شامل **چارچوب‌های مفهومی، فناوری‌های توانمندساز، کاربردهای مدیریت پروژه، موانع پیاده‌سازی و پیامدهای چرخه عمر** بررسی و ترکیب شده‌اند. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که بیشتر چارچوب‌های موجود همچنان در سطح مفهومی یا مراحل اولیه نمونه‌های آزمایشی قرار دارند و از اعتبارسنجی گسترده در مقیاس واقعی برخوردار نیستند. **تعامل‌پذیری میان ساختارهای داده BIM و پروتکل‌های ارتباطی IoT** همچنان مهم‌ترین چالش فنی در این زمینه محسوب می‌شود. اگرچه کاربردهای این فناوری‌ها در پایش پیشرفت پروژه، مدیریت انرژی و ایمنی، بهبودهای قابل اندازه‌گیری را نشان داده‌اند، شواهد مستند و قابل اتکا درباره **نسبت هزینه به منفعت** همچنان محدود است. همچنین، به نظر می‌رسد موانع سازمانی و مرتبط با مهارت نیروی انسانی، در پذیرش واقعی این فناوری‌ها بیش از محدودیت‌های فناورانه نقش دارند. یافته‌ها نشان می‌دهند که یکپارچه‌سازی BIM و IoT از مرحله هیجانات و انتظارات اولیه فراتر رفته است، اما هنوز به **بلوغ و فراگیری کامل در صنعت** نرسیده است. پیش از آنکه این فناوری بتواند ظرفیت تحول‌آفرین خود را به‌طور کامل محقق کند، توسعه **پروتکل‌های استاندارد تبادل داده، راهکارهای میان‌افزاری مقیاس‌پذیر و مطالعات موردی طولی** ضروری است.

کلمات کلیدی : مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (bim) اینترنت اشیا (iot) دوقلوی دیجیتال مدیریت پروژه‌های ساخت‌وساز تعامل‌پذیری