مدلسازی ریاضی فضای طراحی در طراحی محاسباتی معماری

مدلسازی ریاضی فضای طراحی در طراحی محاسباتی معماری

علیرضا پرویزی1 سپیده نصراصفهانی2

1) دانشکده مهندسی معماری، موسسه آموزش عالی سپهر دانش معاصر، اصفهان، ایران
2) گروه ریاضی محض، دانشکده ریاضی و آمار، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

کد IOI مقاله : ABKD-ACZGCG
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    گسترش روش‌های محاسباتی در طراحی معماری، فضا را از موضوعی صرفاً هندسی به ساختاری قابل‌صورت‌بندی از طریق متغیرها، روابط و قیود تبدیل کرده است. در این شرایط، مفهوم فضای طراحی صرفاً به مجموعه‌ای از وضعیت‌های فضایی تولیدشده محدود نمی‌شود، بلکه دامنه پارامترها، نحوه نگاشت آنها به وضعیت‌های فضایی، شرایط پذیرش وضعیت‌ها و روابط میان آنها نیز در شکل‌گیری آن نقش دارند. مسئله این پژوهش آن است که چگونه می‌توان نقش متغیرها، روابط و قیود در مدل محاسباتی فضا را در شکل‌گیری دامنه وضعیت‌های فضایی قابل‌تولید و روابط میان وضعیت‌های قابل‌قبول تبیین کرد؟ پژوهش حاضر رویکردی تحلیلی ـ مفهومی دارد و با اتکا به ادبیات ریاضیات، طراحی محاسباتی و پژوهش‌های مرتبط با فضای طراحی، ابتدا تمایز میان مجموعه عناصر و ساختارهای تعریف‌شده بر آنها را بررسی می‌کند و سپس این تمایز را در مدل‌سازی محاسباتی معماری به‌کار می‌گیرد. در صورت‌بندی پیشنهادی، دامنه پارامترها با P، نگاشت پارامترها به وضعیت‌های فضایی با x: P → X و مجموعه پارامترهای قابل‌قبول با F_C تعریف می‌شود. در نتیجه، مجموعه وضعیت‌های فضایی قابل‌قبول به‌صورت X_M به‌دست می‌آید. سپس، با تعریف رابطه انتقال در سطح پارامترها و انتقال آن به سطح وضعیت‌های فضایی تحت یک شرط خوش‌تعریف‌بودن، رابطه R_M میان وضعیت‌های قابل‌قبول صورت‌بندی می‌شود و ساختار DS_M = (X_M,R_M)، بخش قابل‌صورت‌بندی فضای طراحی در مدل محاسباتی را به‌صورت ریاضی مشخص می‌کند. همچنین یک مثال نیمه‌واقعی از سازمان‌دهی فضایی یک سوییت برای نشان‌دادن نحوه عملکرد این صورت‌بندی ارائه می‌شود. نتیجه اصلی تحلیل آن است که مجموعه وضعیت‌های قابل‌قبول و ساختار روابط میان آنها دو مؤلفه متمایز اما مرتبط در مدل محاسباتی هستند و دامنه پارامترها، قیود و قواعد انتقال هر یک به شیوه‌ای متفاوت در شکل‌گیری این ساختار نقش دارند. این صورت‌بندی برای تحلیل و مقایسه ساختار مدل‌های محاسباتی مفید است، اما به‌عنوان توصیفی کامل از فرایند تصمیم‌گیری معماری یا معیاری برای ارزیابی کیفیت طراحی ارائه نمی‌شود.

کلمات کلیدی : ریاضیات در معماری طراحی محاسباتی فضای طراحی مدل پارامتریک قیود طراحی مدلسازی ریاضی