سوگیری‌های رفتاری و قیمت‌گذاری بازار سهام: مروری سیستماتیک بر ادبیات

رحیمه سدیدی¹

1) دانشجوی کارشناسی مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، ایران

کد IOI مقاله : ABKH-ABHCKF
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
    مالی رفتاری با نشان دادن اینکه سوگیری‌های روانشناختی به طور سیستماتیک رفتار سرمایه‌گذار و قیمت سهام را تحریف می‌کنند، فرضیه بازار کارآمد را به چالش می‌کشد. با این حال، هیچ بررسی جامعی مطابق با PRISMA، دامنه کامل این سوگیری‌ها، مکانیسم‌های آنها و تعدیل‌کننده‌ها را در بازارهای مختلف ترسیم نکرده است. این بررسی به سه سوال می‌پردازد: کدام سوگیری‌ها بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند؛ چگونه بر قیمت‌گذاری تأثیر می‌گذارند؛ و چه عوامل زمینه‌ای تأثیر آنها را تعدیل می‌کنند. جستجوی PRISMA در سال ۲۰۲۰ در پنج پایگاه داده (۲۰۲۰-۲۰۲۴) منجر به ۸۷ مطالعه شد. اعتماد بیش از حد، گله‌واری، گریز از ضرر، لنگر انداختن و اثر تمایل، بیشترین فراوانی را دارند. این سوگیری‌ها از طریق معاملات نویز، نظریه چشم‌انداز، حلقه‌های بازخورد و آبشارهای اطلاعاتی عمل می‌کنند و باعث نوسانات بیش از حد، مومنتوم، بازگشت به میانگین و قیمت‌گذاری نادرست می‌شوند. این اثرات در بازارهای نوظهور، بازارهای نزولی، در میان سرمایه‌گذاران خرده‌فروشی تازه‌کار و در محیط‌های نظارتی ضعیف، قوی‌تر هستند. معاملات الگوریتمی و فین‌تک هم این اثرات را تقویت و هم کاهش می‌دهند. ادبیات در حال بلوغ است اما از نظر جغرافیایی در جنوب و شرق آسیا متمرکز است و شکاف‌هایی در بازارهای غیررسمی، جمعیت‌شناسی متقاطع و راه‌حل‌های نظارتی وجود دارد. کارهای آینده باید بر طرح‌های بین‌ملی، روش‌های علّی و تحقیقات متمرکز بر سیاست تأکید کنند.

کلمات کلیدی : مالی رفتاری سوگیری‌های رفتاری قیمت‌گذاری بازار سهام اعتماد بیش از حد رفتار توده‌وار گریز از زیان