تحلیل نقش سواد داده مدیران در ایجاد حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد
تحلیل نقش سواد داده مدیران در ایجاد حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد
مژگان پازوکی1 زهره زمانی احمد محمودی2
1) کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، گرایش بازاریابی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
2) کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه پیام نور واحد اهواز، اهواز، ایران.
کد IOI مقاله
:
ABKH-ABHHGZ
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش سواد داده مدیران در ایجاد حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد در نظام آموزشی ایران انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی از نوع همبستگی میباشد که با رویکرد کمی انجام پذیرفته است. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران آموزشی شاغل در سطوح مختلف (مدیران مدارس، معاونان آموزشی، روسای ادارات آموزش و پرورش مناطق و شهرستانها، کارشناسان ستادی و معاونان ادارات کل آموزش و پرورش) در چهار استان منتخب کشور شامل خوزستان (استان اصلی)، آذربایجان غربی (شمال غرب)، خراسان رضوی (شرق) و فارس (جنوب) در نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵ تشکیل دادهاند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، تعداد ۳۷۵ نفر به روش نمونهگیری طبقهای-تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه استاندارد سواد داده مدیران (گاندرسون و همکاران، ۲۰۲۲) و پرسشنامه استاندارد حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد (چن و وانگ، ۲۰۲۳) بودند که روایی محتوایی و سازه و پایایی آنها با استفاده از روشهای CVR، CVI، تحلیل عاملی تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. دادههای جمعآوری شده با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ و در دو سطح آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد) و آمار استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس یکراهه، آزمون تعقیبی توکی و تحلیل رگرسیون چندگانه) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان داد که بین سواد داده مدیران و حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۵۴۲/۰ = r، ۰۱/۰ > P) و در میان ابعاد سواد داده، بعد «به کارگیری دادهها در تصمیمگیری» با ضریب همبستگی ۵۲۱/۰ بیشترین تأثیر را بر حکمرانی مبتنی بر شواهد داشته است. همچنین، بین چهار استان مورد مطالعه از نظر سواد داده مدیران (۱۴۶/۱۱ = F، ۰۰۰/۰ = P) و حکمرانی مبتنی بر شواهد (۷۸۳/۱۳ = F، ۰۰۰/۰ = P) تفاوت معناداری وجود داشت و استان خوزستان با میانگین ۴۸/۱۳۵ در سواد داده و ۱۸/۹۹ در حکمرانی مبتنی بر شواهد، بالاترین رتبه را به خود اختصاص داد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای سواد داده (۳۹۲/۰ = β، ۰۱/۰ > P)، سابقه مدیریتی (۱۸۴/۰ = β، ۰۱/۰ > P) و سطح تحصیلات (۱۲۶/۰ = β، ۰۵/۰ > P) تأثیر مثبت و معناداری بر حکمرانی مبتنی بر شواهد دارند، در حالی که جنسیت و مقطع تحصیلی تأثیر معناداری نداشتند. تحلیل مسیر با استفاده از رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که متغیر «فرهنگ سازمانی داده محور» به عنوان قویترین میانجی در رابطه بین سواد داده مدیران و حکمرانی مبتنی بر شواهد عمل مینماید. بر اساس یافتهها، سطح حکمرانی مبتنی بر شواهد در کل نمونه با میانگین ۹۳/۹۴ از ۱۴۰ (درصد میانگین ۸۰/۶۷ درصد) در سطح متوسط رو به پایین قرار دارد که نشاندهنده فاصله قابلتوجه نظام آموزشی کشور با وضعیت مطلوب میباشد. با توجه به یافتهها، ارتقای سواد داده مدیران به عنوان یک شایستگی هستهای و راهبردی، همراه با ایجاد و تقویت فرهنگ سازمانی داده محور، توسعه ساختارهای حمایتی و طراحی برنامههای توانمندسازی متناسب با زمینههای فرهنگی و جغرافیایی هر استان، میتواند گامی مؤثر در جهت استقرار حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد در نظام آموزشی ایران باشد.
کلمات کلیدی : سواد داده مدیران حکمرانی آموزشی مبتنی بر شواهد فرهنگ سازمانی داده محور تصمیمگیری مبتنی بر داده مدیران آموزشی نظام آموزشی ایران