فروپاشی الگوی سنتی کار: بازآفرینی سازمان ارگانیک بر مدار هوشمندی اکوسیستمی سرمایه انسانی

فروپاشی الگوی سنتی کار: بازآفرینی سازمان ارگانیک بر مدار هوشمندی اکوسیستمی سرمایه انسانی

فرانک مختاریان1 فاطمه محتشمی2

1) معاون مرکز تحقیقات سازمان سنجش آموزش کشور،
2) کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، دانشگاه خوارزمی،

کد IOI مقاله : ABKH-ACZHAG
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
    چکیده گسترش فناوری‌های هوشمند، تغییر در ترکیب نسلی نیروی کار و رواج مدل‌های کاری ترکیبی (هیبریدی)، مفروضات بنیادینِ پارادایم سنتی کار را به چالش کشیده‌اند؛ پارادایمی که بر پایه ثبات نقش، کنترل سلسله‌مراتبی و تفکیک وظیفه‌ای استوار بود. مسئله اصلی صرفاً ناکارآمدی فرآیندهای اداری نیست، بلکه کاهش توانایی این پارادایم در پاسخگویی به پیچیدگی، حمایت از یادگیری مستمر و خلق ارزش مشترک است. این مقاله با هدف مفهوم‌سازی «فروپاشی پارادایم کار» — نه به معنای پایان اشتغال، بلکه به مثابه فرسایش منطق سازمانیِ مبتنی بر نقش‌های ثابت و روابط یک‌سویه — و ارائه چارچوبی برای بازآفرینی آن تدوین شده است. مقاله با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی-تحلیلی و مرور ادبیات پژوهش، استدلال می‌کند که سازمان ارگانیک ساختاری فاقد نظم نیست، بلکه نظمی مبتنی بر تعاملات شبکه‌ای، تصمیم‌گیری توزیع‌شده و انطباق‌پذیری مستمر دارد. برای تبیین سازوکارهای این بازآفرینی، چارچوب مفهومی «اکوسیستم سرمایه انسانی» پیشنهاد می‌شود که شامل چهار لایه وابسته به یکدیگر است: هوش دیجیتال، تجربه انسانی، نیروی کار انطباق‌پذیر و پایداری سازمانی. یافته محوری پژوهش این است که ظرفیت سازمان برای انطباق و نوآوری، نه صرفاً به پیشرفت فناوری یا توانمندسازی فردی، بلکه به کیفیت تعامل میان این لایه‌ها و یکپارچه‌سازی داده‌ها، قضاوت انسانی و یادگیری جمعی وابسته است. بر این اساس، نقش منابع انسانی از مدیریت فرآیندهای استخدام به معماری راهبردی کار و استعداد تغییر می‌یابد و مواردی همچون بازطراحی شغل، توسعه قابلیت‌های پویا، سلامت روان و معیارهای ESG (زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی) را در قالب یک چارچوب واحد یکپارچه می‌سازد.

کلمات کلیدی : ‌ها پارادایم کار سازمان ارگانیک اکوسیستم سرمایه انسانی معماری استعداد قابلیت‌های پویا