مروری بر آلودگی فلزات سنگین در رسوبات سطحی جنوب دریای خزر

مروری بر آلودگی فلزات سنگین در رسوبات سطحی جنوب دریای خزر

حسین باقری1

1) عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

کد IOI مقاله : ABZE-ABHDZZ
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    رسوبات ساحلی جنوب دریای خزر به عنوان مخزن نهایی برای ورودی‌های خشکی عمل می‌کنند و الگوهای آلودگی فلزات سنگین ناهمگن و وابسته به مکان را نشان می‌دهند. بررسی‌ها در مناطق ساحلی باز و حوضه‌های نیمه‌محصور مانند خلیج گرگان، غلظت‌های قابل اندازه‌گیری سرب، کادمیوم، کروم، نیکل، روی، مس و آرسنیک را با دامنه‌های مکانی وسیع گزارش کرده‌اند. اگرچه خطرات کلی برای بیشتر فلزات در سطح کم تا متوسط است، نیکل به عنوان پایدارترین نگرانی اکولوژیکی در مناطق ساحلی باز مطرح می‌شود، در حالی که غنی‌شدگی موضعی کادمیوم، سرب، روی و آرسنیک نیز گاهی نگرانی‌هایی را برای سلامت انسان و سمیت‌شناسی اکولوژیکی ایجاد می‌کند. در مقابل، خلیج گرگان – که یک اکوسیستم نیمه‌محصور است – غلظت‌های کمتری از فلزات را نشان می‌دهد و بر اساس رهنمودهای کیفیت رسوب، هیچ اثر بیولوژیکی مضری ندارد. نقاط داغ (کانون‌های آلودگی) به طور مداوم با تخلیه‌های شهری، بنادر، مناطق تفریحی و دهانه رودخانه‌ها مرتبط هستند و نقش بافت رسوب، مواد آلی، هیدرودینامیک و تغییرات فصلی در توزیع ثانویه فلزات به وضوح مشهود است. این مرور، یافته‌های حاصل از مطالعات مستقل در دو دههٔ گذشته را ترکیب می‌کند و تصویری جامع از وضعیت فعلی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات جنوب خزر ارائه می‌دهد و شکاف‌های دانشی را برای تحقیقات آینده ترسیم می‌نماید.

کلمات کلیدی : caspian sea heavy metals sediments pollution