ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی و توسعه کسب‌وکارهای طبیعت‌محور: مطالعه مروری

ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی و توسعه کسب‌وکارهای طبیعت‌محور: مطالعه مروری

گلبرگ بخشش1 مطهره عباسی تشیع2

1) گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2) گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

کد IOI مقاله : ACZE-ACADGZ
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    خدمات اکوسیستمی نقش مهمی در رفاه انسانی، توسعه اقتصادی و پایداری محیط‌زیست دارند، اما بسیاری از آن‌ها فاقد قیمت مشخص در بازار هستند و در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. از این رو، ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی به‌عنوان ابزاری برای آشکارسازی ارزش اقتصادی سرمایه طبیعی و حمایت از توسعه پایدار اهمیت یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی روش‌های ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی و تبیین نقش آن‌ها در توسعه کسب‌وکارهای طبیعت‌محور انجام شد. این پژوهش از نوع مروری بوده و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. اطلاعات موردنیاز از طریق بررسی منابع علمی منتشرشده در پایگاه‌های معتبر داخلی و بین‌المللی طی سال‌های 2015 تا 2026 گردآوری شد. در مجموع، 75 منبع علمی انتخاب و به‌صورت موضوعی در حوزه خدمات اکوسیستمی، روش‌های ارزش‌گذاری، کسب‌وکارهای طبیعت‌محور و ارتباط میان ارزش‌گذاری و توسعه اقتصادی مبتنی بر طبیعت تحلیل شدند. نتایج نشان داد خدمات اکوسیستمی در چهار گروه تأمین‌کننده، تنظیمی، فرهنگی و پشتیبان طبقه‌بندی می‌شوند و هر یک ظرفیت‌های متفاوتی برای ایجاد ارزش اقتصادی و توسعه فعالیت‌های طبیعت‌محور دارند. همچنین روش‌های ارزش‌گذاری در پنج گروه اصلی شامل روش‌های مبتنی بر بازار، هزینه‌محور، ترجیحات آشکار، ترجیحات اظهارشده و انتقال منافع قابل دسته‌بندی هستند که هر یک متناسب با نوع خدمت اکوسیستمی کاربرد دارند. یافته‌ها نشان داد ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی با آشکارسازی منافع اقتصادی طبیعت، زمینه جذب سرمایه‌گذاری، توسعه کارآفرینی پایدار، ایجاد اشتغال و گسترش کسب‌وکارهای طبیعت‌محور را فراهم می‌کند. در نهایت، ارزش‌گذاری خدمات اکوسیستمی به‌عنوان حلقه اتصال میان حفاظت از سرمایه طبیعی و توسعه اقتصادی پایدار شناخته شد و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصاد مبتنی بر طبیعت باشد.

کلمات کلیدی : ارزش‌گذاری اقتصادی خدمات اکوسیستمی سرمایه طبیعی کارآفرینی پایدار کسب‌وکارهای طبیعت‌محور