نقش تفکر سیستمی در ترویج استفاده اخلاقی و پایدار از هوش مصنوعی

نقش تفکر سیستمی در ترویج استفاده اخلاقی و پایدار از هوش مصنوعی

مهدی عزیزی1 علی یعقوبعلی پور کندلجی2

1) استادیار، گروه علوم تصمیم‌گیری و سیستم‌های پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2) دانشجوی دکتری، گروه علوم تصمیم‌گیری و سیستم‌های پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AZGA-AZKEBA
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com/5th)
چکیده :
    این پژوهش به بررسی چالش‌های متنوع در زمینه‌های اخلاقی، اجتماعی، زیست‌محیطی و توانمندسازی انسانی مرتبط با هوش مصنوعی (AI) پرداخته و بر استفاده مسئولانه و پایدار از این فناوری تأکید دارد. با بهره‌گیری از اصول تفکر سیستمی—از جمله رویکردهای کل‌نگر، پویا و چرخه‌ای—مطالعه حاضر به تحلیل روش‌هایی می‌پردازد که می‌توانند در رفع چالش‌های پیچیده هوش مصنوعی مؤثر باشند. این پژوهش با استفاده از روش‌های ترکیبی، دیدگاه‌های متخصصان هوش مصنوعی و تفکر سیستمی را تلفیق کرده و از طریق مصاحبه‌های عمیق با 9 نفر از حرفه‌ای‌ها و بحث‌های گروهی متمرکز، راه‌حل‌های ممکن را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اصول تفکر سیستمی هر کدام نقشی اساسی در مواجهه با چالش‌های خاص هوش مصنوعی ایفا می‌کنند. به طور مثال، حلقه‌های بازخورد و قابلیت انطباق، ابزارهای مفیدی برای مقابله با مسائل پایداری و نیازهای در حال تغییر جوامع هستند؛ در حالی که دیدگاه کل‌نگر به یکپارچگی بهتر هوش مصنوعی در جوامع انسانی و محیط طبیعی کمک می‌کند. این اصول نه تنها از منظر فنی کاربرد دارند، بلکه به نگرانی‌های اخلاقی، اجتماعی و زیست‌محیطی گسترده‌تری نیز پاسخ می‌دهند. این پژوهش نشان می‌دهد که توجه به تفکر سیستمی در توسعه هوش مصنوعی می‌تواند به ایجاد رویکردهایی اخلاقی‌تر، پایدارتر و انسان‌محور منجر شود. یافته‌ها همچنین راهکارهایی عملی به توسعه‌دهندگان و کاربران ارائه می‌دهند تا از هوش مصنوعی به گونه‌ای مسئولانه و متعادل استفاده کنند. با تبیین چگونگی بهره‌گیری از عناصر تفکر سیستمی در حل چالش‌های گوناگون، این تحقیق افقی نو برای توسعه هوش مصنوعی در راستای نیازهای اجتماعی و زیست‌محیطی آینده ترسیم می‌کند.

کلمات کلیدی : تفکر سیستمی هوش مصنوعی تفکر کل‌نگر تفکر پویا اخلاق در هوش مصنوعی