یک رمز پردازی معمارانه : تحلیل هندسه نمادین در یک گره منحصر به فرد در تزئینات آجرکاری منار جام با تکیه بر ارتباط معنا و فرم در هنر گره چینی

یک رمز پردازی معمارانه : تحلیل هندسه نمادین در یک گره منحصر به فرد در تزئینات آجرکاری منار جام با تکیه بر ارتباط معنا و فرم در هنر گره چینی

پژمان گنجی1

1) مهندس

کد IOI مقاله : XBDG-ECAZA
محل انتشار : ششمین کنگره سالانه عمران، معماری و توسعه شهری(6icsau.ir)
چکیده :
    منار یک ابنیه اسلامی است که پیشینه ای از قبل از اسلام دارد. و دارای کاربردهای گوناگونی از راهنمایی کاروان ها در شب، محل بانگ اذان تا نشانه پیروزی می باشد. در تزئینات آجری منار جام شاهکار معماری دوره قوریان که در سده های 12 و 13 میلادی در افغانستان کنونی حکومت می کردند یک طرح تزئینی خاص با نقوش هندسی متنوع به چشم می خورد که با توجه به جستجو و بررسی در منابع هنر گره چینی در هیچ بنایی معماری دیگری به جز یک بنا مربوط به همان دوره که اکنون متاسفانه خراب شده است وجود ندارد بر بدنه هشت وجهی طبقه اول منار جام کتیبه سوره مریم به طور کامل در حرکتی پایین به بالا و مارپیچ حک شده و طرح خاص تزئینی مزبور در بخشی از همین طبقه واقع شده است. در این مقاله سعی بر آن است تا اولا روش ترسیم این طرح هندسی منحصر به فرد تبیین گردد و سپس با توجه به وجه تجریدی تزئینات در هنر اسلامی که با زبان نمادین مفاهیمی درونی را بیان می کند و با روش مقایسه اشکال و فرم های هندسی موجود در این طرح با آیاتی از سوره مریم رابطه رمزی میان این دو جستجو شود و به مفهوم اصلی از طراحی این طرح گره چینی و ساخت منار دست پیدا کرد.

کلمات کلیدی : غوریان نماد گره چینی منار جام هندسه دینی سوره مریم مقدمه