مطالعه استریولوژیک اثر حفاظتی تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر ساختار بافت کلیه و تغییرات سطح سرمی عوامل اکسیدانی و آنتی‌اکسیدانی در موش‌های صحرایی تحت تابش پرتو ایکس

محمد پرستش¹ شیوا مولوی²

1) استادیار فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی ، دانشگاه اراک ، اراک ، ایران.
2) کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی ، دانشگاه اراک ، اراک ، ایران.

کد IOI مقاله : XEAD-GCCFD
محل انتشار : سومین همایش بین المللی و پنجمین همایش ملی تازه های پژوهش در علوم ورزشی(umasport2021.ir)
چکیده :
    مقدمه: با توجه به گسترش استفاده از پرتو ایکس در پزشکی و صنعت، بررسی سلامت استفاده از آن ضروری به نظر می‌رسد. تحقیقات نشان می‌دهد، این پرتو میتواند موجب ایجاد استرس اکسیداتیو شده و در کلیه نیز اثرات مخربی القا کند. با توجه به خواص آنتی‌اکسیدانی تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) هدف مطالعه‌ی حاضر بررسی تاثیر این تمرینات بر تغییرات سطح سرمی استرس اکسیداتیو و تغییرات ساختاری بافت کلیه در موش‌های صحرایی تحت تابش پرتو ایکس بود. روش‌شناسی: در این مطالعه تجربی 24 سر موش صحرایی نر از نژاد ویستار به طور تصادفی به 3 گروه (کنترل سالم، کنترل تحت تابش پرتو ایکس و تحت تابش پرتو ایکس همراه با تمرینات HIIT) تقسیم شدند. دو گروه پرتوگیری، تحت تابش Gy3 پرتو ایکس قرارگرفتند. گروه تمرینی نیز تمرینات HIIT را به مدت 10 هفته اجرا کردند. 24 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین، سرم خون موش‌های صحرایی و بافت کلیه جهت بررسی فاکتورهای اکسیدانی و آنتی‌اکسیدانی و بررسی‌های استریولوژیک جمع‌آوری شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی توکی در سطح معناداری 05/0P≤ بررسی شد. نتایج: در این پژوهش تابش پرتو ایکس به کل بدن موشهای صحرایی موجب افزایش معنادار حجم کلیه (004/0=P)، حجم کورتکس (03/0=P)، حجم بافت بینابینی (01/0P=)، حجم گلومرول (03/0=P) و سطح سرمی MDA(001/0P=) شد اما بر سطح سرمی SOD، حجم مدولا، حجم لوله‌های نزدیک (حجم کل، حجم اپیتلیوم و لومن)، حجم لوله‌های دور (حجم کل، حجم اپیتلیوم و لومن)، طول لوله‌های نزدیک و دور تاثیر نداشت. همچنین انجام پروتکل تمرینات HIIT در موش‌های تحت تابش پرتو ایکس موجب کاهش معنادار حجم کلیه (03/0=P)، حجم کورتکس (04/0=P)، حجم گلومرول (039/0=P) و سطح سرمیMDA (02/0=P) شد اما بر سطح سرمی SOD حجم بافت بینابینی، حجم مدولا، حجم و طول لوله‌های نزدیک و دور تاثیری نداشت. بحث: افزایش حجم کلیه به عنوان یکی از اولین و مهمترین شاخص‌های تشخیص نارسایی‌های حاد و مزمن کلیه، به دنبال تابش پرتوهای یونیزان در پژوهش‌های گذشته و پژوهش حاضر مشاهده شده است و مکانیسم این افزایش می‌تواند تاثیر استرس اکسیداتیو بر بیان ژن‌ها و فاکتورهایی نظیر VEGF و FGF-2 که موجب تکثیر سلولی و رگزایی می‌شود، باشد. از طرفی ایجاد سازگاری و افزایش دفاع آنتی‌اکسیدانی به واسطه تمرینات ورزشی افزایش می‌یابد و تغییر در همودینامیک کلیه‌ها در زمان تمرینات ورزشی منجر به کاهش فیلتراسیون گلومرولی و به تبع آن کاهش حجم و تعداد گلومرول، کاهش حجم کورتکس و کلیه می‌شود. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد تمرینات HIIT می‌تواند با تاثیر بر عوامل آنتی‌اکسیدانی موجب کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از پرتو ایکس شده و بر بهبود ساختار بافت کلیه در موش‌های تحت تابش پرتو ایکس موثر باشد.

کلمات کلیدی : پرتو ایکس تمرینات تناوبی با شدت بالا استریولوژی کلیه مالون‌دی‌آلدهید سوپراکسیددیسموتاز