مروری بر شناسایی، ارزیابی و مدیریت ریسک‌ در پروژه‌های ریلی مختلف

میثم شوکتی آذر¹ مهدی سلیمانی فر²

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی خط و سازه‌های ریلی، دانشگاه علم و صنعت- ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی خط و سازه‌های ریلی، دانشگاه علم و صنعت- ایران

کد IOI مقاله : XEEB-GKFEE
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی پژوهش ها و دستاوردهای نو در علوم، مهندسی و فناوری های نوین(setbconf.com/2nd)
چکیده :
    زيرساخت ها در يک جامعه به تاسیسات، خدمات و دارايی‌هايی که برای کارکرد جامعه ضروری هستند گفته میشود، میتوان گفت منظور از زيرساخت، دارايی‌ها و تاسیسات دارای هزينه ثابت بالا – حیات اقتصادی طولانی– ارتباط قوی با توسعه اقتصادی يا سلامت و بهداشت عمومی و همچنین دارايی‌های فیزيكی که قادر به ارائه خدمات يا ديگر منافع برای سالهای طولانی باشند، گفته میشود، از آنجا که پروژه‌های راه‌آهن سیكلهای طولانی ساخت و ساز، سرمايه‌گذاری عظیم و فاکتورهای ريسک فراوانی در حین ساخت و بهره برداری دارند،که از بین آنها میتوان به خروج از خط قطار، آتش سوزی، لغزش، سقوط از ارتفاع، برخورد وسايل نقلیه، برق گرفتگی در ايستگاهها و وقوع سیل، زلزله، طوفان، خوردگی به عنوان تهديدات حین بهره‌برداری و از جمله تهديدات حین ساخت ابنیه راه آهن میتوان به شرايط غیر قابل انتظار زمین، تاخیر در پرداخت به پیمانكاران، انحراف دستگاه حفاری تونل ،برخورد با تاسیسات زيرزمینی و عدم تامین فايناسور اشاره کرد، که با توجه به پژوهشهای صورت گرفته بحرانی ترين ريسکهای حین ساخت، شرايط غیر قابل انتظار زمین، تاخیر در پرداخت به پیمانكاران و انحراف دستگاه حفاری تونل در وهله اول و خروج از خط و برخورد وسايل نقلیه و وقوع سیل از بحرانی ترين ريسکهای حین بهره برداری در وهله دوم به شمار می‌آيند بنابراين لازم و ضروری است تا سطح مديريت ريسک خود را ارتقا بخشیده و با استفاده از شناسايی، ارزيابی و برآورد ريسک مربوط به دارايی‌ها هم از دارايی‌های خود محافظت کرده و هم سبب پیشبرد بهتر پروژه‌ها و توسعه اقتصادی کشور شويم، با توجه به روش‌های مختلفی که به منظور ارزيابی ريسک ناشی از خطاهای انسانی، مشكلات فنی و پديده‌های طبیعی وجود داشت، که عمده‌ی آنها ناشی از خطاهای انسانی بود، با توجه به اينكه داده‌های کافی از سوانح و رويدادهای راه‌آهن وجود ندارد و در صورت وجود دارای عدم قطعیتهای بالايی هستند، روش منطق فازی مبتنی بر تحلیل سلسله مراتبی FAHP ، یا روش AHP روش مناسبی در چنین شرایطی به نظر می‌رسند، به علاوه از آنجا که اصول مديريت ريسک، ديدگاهی افزاينده به هزينه‌ها به منظور مقابله با تهديدات دارد، روش تلفیقی مديريت ريسک و مهندسی ارزش میتواند کارآمد باشد و یکی از روش‌های اقتصادی به شمار آید تا از بین اقدامات واکنشی پیشگیرانه برای مقابله با تهديدات، بهینه‌ترين روش انتخاب گردد.

کلمات کلیدی : ارزیابی ریسک مدیریت ریسک تحلیل سلسله مراتبی